Menu
X

Hərf əsasında Axtarışın

Ebola ciddi və ümumiyyətlə ölümcül xəstəliyə səbəb olan bir virusdur. Semptomlar atəş, ishal, qusma, qanama və ümumiyyətlə ölümdür.

Ebola insanlarda görülə biləcəyi kimi, qorilla, meymun və şimpanze kimi digər primatlarda da görülə bilər.

Qərb Afrikada 2014 Martında başlayan epidemiya, tarixin ən böyük Ebola epidemiyası olaraq qeydlərə keçmiş və infeksiyon görülənlərin 40% -i həyatını itirmişdir.

2014-ci ildəki epidemiyadan ən çox təsirlənən ölkələr;
– Qvineya
– Liberiya
– Sierra Leone

Ebola hadisələrinin bildirildiyi ölkələr
– Nigeriya
– Senegal
– İspaniya
– ABŞ
– Maliyyə
– Birləşmiş Krallıq
– İtaliya

Bu ölkələrdə bu anda Ebola səbəbi ilə xəstə olan kimsə yoxdur. Xəstəlik ümumiyyətlə, epidemiya olan ölkələr səyahət sonrası görülmüşdür.

Eobola necə yayılır?

Ebola soyuqdəymə və ya qrip kimi asan yayılan bir xəstəlik deyil. Hava və ya su yolu ilə yayıldığına dair bir dəlil mövcud deyil. Ebola virusu daşıyan birində simptomlar görülənlər qədər bulaştırıcılık ehtimalı yoxdur. Bilinən qaynaqlara göreü adamdan adama yoluxma yalnız, sidik, tüpürcək, tər, feces, qusma, semen və ana südü kimi bədən sıvılarına dirək təmas yolu ilə olmaqdadır. Ayrıca xəstə kəslərin daha əvvəl təmas etdikləri yerlərdən də ola bilər.
Ebolada hava, su, yiyece yada böcəklər yolu ilə yayılam yoxdur.

Ebola Semptomları nələrdir?
Əlaqə sonrası simptomların görülmə müddəti 2-21 gün, ortalama 8-10 gündür.
Erkən görülən simptomlar;
– 38,5 ° C üzərində atəş
– Titrəmə
– Şiddətli baş ağrısı
– Boğaz ağrısı
– Noy ağrısı
– Halsızlıq, yorğunluq
– Qarın ağrısı
– İshal
– Qusma
Geç simptomlar;
– Ağız və Rektumdan qanama
– Göz, qulaq və burundan qanaxma
– Orqan yetmezlikleri

Ebolaya məruz qalan bir adamda 21 gün içində simptomlar inkişaf etməmiş isə bu vəziyyət kişin xəstə olmayacağını göstərir.

Ebola müalicəsi necədir?
Ebola xəstəliyində bilinən bir müalicə üsulu yoxdur. İstifadə edilən müalicələr ümumiyyətlə dəstəkləyici müalicələr olub xəstəxana mühitində verilməsi lazımdır. Həyatda qalma adamın immunitet sistem və verilən dəstək müalicəsi xüsusiyyəti ilə əlaqəlidir.

Ebola xəstəliyinə tutulub sağ qalan kəslərdə 10 ildən daha çox davam edən bir immunitet yaranır. Təkrar ebolaya yakalanmazlar ancaq fərqli bir Ebola subtipi ilə xəstəlik inkişaf gelişmeyeceği mövzusunda məlumat yoxdur. Bununla birlikdə xəstəlik sonrası sağ qalan kişilərin spermalarını 3-9 ay müddət ilə Ebola virusu görülə bu kəslərin, kondom istifadə, cinsi əlaqədən çəkinməyə və 12 ay sonunda spermlərindən ən az iki dəfə test etdirmələri tələb olunur.

Eboladan qorunmada peyvənd etmə mövzusunda yeni məlumatlar mövcuddur.

Ağrı bədəndə stress reaksiyası meydana gətirər. Bu da simpatik sistemin dövrəyə girməsinə, adrenalin və noradrenalin kimi hormonların ifraz olunmasına səbəb olur. Ad hərəkəti əsnasında bu maddələrin ifraz körpənin katlanabileceği nisbi oksijensizlik vəziyyətinin üst sərhədinin aşılmasına və körpələ əlaqədar istənməyən vəziyyətlərin meydana gəlməsinə səbəb ola bilər. Buna görə doğum hərəkətində ana namizədinin duyduğu ağrının dindirilməsi vacibdir.

Ad hərəkətinin birinci mərhələsində uterus sıxılmaları və serviksin açılması, hərəkətin ikinci mərhələsində isə körpənin qabaqda gələn qisiminin doğum kanalında irəliləməsi və ətraf toxumalarda gərilmə yaratması, epizyotomi açılması ana namizədinin ağrı duymasına yolaçar. Bu ağrının qəbul edilməsi bireylerarası əhəmiyyətli fərqliliklər göstərir: Ağrı eşiyi yüksək olan ana namizədləri bu ağrıları çox şiddətli olaraq algılamazken, ağrı eşiyi aşağı olanlar ağrını “dözülməz” olaraq təyin edə bilərik.

Bəzi ana namizədləri normal doğum sancılarını çəkməyi təbii olaraq qəbul edərlər və ana olma kimi müqəddəs bir məqsədə xidmət etdiyindən dözməyə çalışırlar. Təbii doğum adı verilən bu vəziyyətdə ana namizədlərinə özləri tələb etmədikcə ağrılarını yüngülləşdirmək üçün hər hansı bir müdaxilə tapılılmaz.

Ancaq ana namizədlərinin əhəmiyyətli bir qisimi doğum hərəkətinin verəcəyi sancılardan təbii olaraq qorxar və tibbin təqdim etdiyi imkanlardan faydalanmaq istəyirlər. İşdə epidural anesteziya bu məqsədlə inkişaf etdirilmiş və məşhur olaraq istifadə edilən etibarlı bir üsuldur. Məqsədi doğum hərəkətinin verdiyi ağrıları tamamilə dindirmək ya da ən azından dayanma bir səviyyəyə endirməkdir.

İndiki vaxtda bu qədər təsirli ağrı dindirmə üsulları varkən ana namizədinin doğum sancılarına “katlanmasını” gözləmək barbar və tibb xarici bir yanaşmadır.

Epidural anesteziya nədir?

Epidural (peridural) anesteziya ya da tez bilinən adıyla “ağrısız doğum”, doğum hərəkətində və ya sezaryan əməliyyatında ağrı hissini aradan qaldırmaq üçün istifadə edilən xüsusi bir regional anesteziya şəklidir. Ümumi anesteziyanın fərqi ana namizədinin əməliyyat əsnasında oyanıq olması və ətrafında olub bitənləri tamamilə qəbul etməsidir. İstənməyən təsir baxımından ümumi anesteziyaya görə olduqca etibarlı bir üsuldur.

Necə tətbiq edilir?

Epidural anesteziya ən sadə izahatla onurğa iliyi ətrafını xaricdən qucaqlayan dura təbəqəsi ətrafına (yəni epidural sahəyə) uyğun bir lokal (regional) anestezik dərman və özü narkotik analjezik (narkotik analjezikler klassik ağrı kəsicilərdən çox daha çox ağrı kəsici xüsusiyyətə sahib morfin törəməsi dərmanlardır) verilməsidir.
Epidural dekabr (sahə) yağ toxuması, limfatik kanallar və damarsal strukturlardan ibarət olan və kəllə bazasında onurğa başladığı yerdən belin bitimində Sakrum sümüyünün sonuna qədər davam edən məsaməli bir boşluqdur. Epidural aralığa daxil ya bel bölgəsində omurlararası bir boşluqdan (lomber epidural anesteziya), ya da daha aşağıda sakral kanaldan (kaudal anesteziya) olur.
Ana namizədi yan yatar ya da oturar vəziyyətdə diyar iynənin giriləcəyi bölgə antiseptik ( “mikrob öldürücü”) maddəylə silinir. Daha sonra olduqca incə bir iynəylə epidural aralığa girilərək anestezik və analjezik dərmanlar verilir. Dərmanlar tək dozada verilə kimi ümumiyyətlə qalıcı bir kateter yerləşdirilərək lazımlı vəziyyətlərdə anestezik maddə möhkəmlətməsi edilər. Möhkəmlətmə üçün inkişaf etdirilmiş və müəyyən aralıqlarla kateter dərman verilməsini təmin edən avtomatik nasoslar mövcuddur. Bəzi hallarda anesteziya doktoru bu dərmanları müəyyən aralıqlarla özü verməyi seçim edə bilər.
Epidural kateter. Bu Qət edərin bir ucu epidural sahədə sabit bir şəkildə durur. Digər ucu isə ya müəyyən aralıqlarla əl ilə anestezik maddə möhkəmlətməsi etmək üçün bir şpris bağlıdır, ya da sağ tərəfdə görülən və müəyyən fasilələrlə avtomatik olaraq dərman verən infuziya nasosuna bağlıdır. Epidural infuziya nasosu

Necə təsir edər?

Bədənin bütün orqanlarında ağrı reseptorları (ağrı qəbul edicilər) adı verilən strukturlar var. Bunların məqsədi bədənə zərərli ola biləcək bir faktoru (isti, soyuq, yaralanma, orqanların iltihablanması kimi) ağrı hissi oyandırma yolu ilə beyinə xəbər verməkdir. Beynin ağrı mərkəzi ağrını qəbul etdiyində avtomatik olaraq zərərli faktordan xilas olmaq üçün tədbir alır (atəşə dokunulduğunda əlin refleks olaraq çəkilməsi, bədənin bir yerində ağrı olduqda həkimə müraciət kimi).

Ağrı qəbulediciləri ağrılı xəbərdar edəni qəbul etdiklərində ilk əvvəl sinir lifləri köməyiylə onurğaya, buradan da beynin ağrı mərkəzlərinə xəbər çatır və ağrı hissi meydana gələr. Epidural anesteziya tətbiq ağrılı xəbərdar edən onurğaya çatar, ancaq iletiyi daha yuxarılara aparan liflər “uyuşarak” çatdırma xüsusiyyətlərini müvəqqəti olaraq itirdiklərini ağrı hissi meydana gəlməz. Bu isə doğum hərəkətinin birinci mərhələsində uterus sıxılmalarının verdiyi ağrını, ikinci mərhələsində də körpə doğum kanalında irəliləyərkən və doğularkən ətraf toxumalarda gərilmə və təzyiq nəticəsində yaranan ağrını və nəhayət epizyotomi açılan vəziyyətlərdə epizyotominin açılması və təmiri əsnasında duyulan ağrını aradan qaldırmada olduqca təsirlidir.

Bölgəyə verilən anestezik maddənin cinsi, sıxlığı, iynənin batırıldığı yer və ana namizədinin mövqeyi (baş aşağı doğru əyilmiş, üfüqi, baş yuxarıda kimi) verilən maddənin dağılmasını və bədəndə uyğunlaşan bölgənin genişliyini əhəmiyyətli nisbətdə təsir edər.
Epidural anestezidə “uyğunlaşan” (ağrı hissi aradan qalxan) bölgələr T10 (onuncu sinə qəfəsi (Thoracal) omuru) -L2 (ikinci bel (Lumbar) omuru) arasında qalan dermatom (bədənin “coğrafi” ağrı bölgələrinə verilən ad) bölgələrdir. Uyğun dozalarda istifadə motor liflər (yəni əzələlərin işini təmin edən sinir lifləri) “uyuşmadığından” ana namizədi özünü “iflic olmuş” kimi hiss etməz və qıçlarını bir məhdudiyyət olmadan hərəkət etdirə bilər.
İynə girildikdən sonra əvvəl bir test dozası tətbiq olunaraq dərmana həssaslıq və allergiya əlamətləri aranır, damariçi ya da subaraknoid bölgəyə (beyinomurilik mayesinin (spinal mayenin) olduğu bölgə) girilmediğinin zəmanət altına alınması üçün tam doza vermədən əvvəl bunlara aid əlamətlər axtarılar. İynənin doğru yerdə (epidural sahədə) olduğundan əmin olunduqdan sonra tam doza verilərək inyeksiya prosesi tamamlanır. Bölgəyə yerləşdirilən kateter köməyi ilə müəyyən fasilələrlə əl ilə və ya avtomatik infuziya nasos köməyiylə dərman möhkəmlətməsi edilər.

Epidural anesteziyanın nə kimi riskləri var?

Epidural anesteziya ağrı hissini ortadan qaldırmada olduqca təsirli və yan təsir ortaya çıxma riski də olduqca aşağı bir üsuldur. Ancaq epidural tətbiqlərinin bu mövzuda yetişmiş və təcrübə əldə etmiş anesteziya mütəxəssisləri tərəfindən tətbiq olunması lazımdır.

Qeyri-kafi anesteziya

Epidural anesteziya üsuluna uyğun edildiyində ana namizədlərinin təxminən 85% -ində tam təsirli olur. Ana namizədlərinin% 12ində qismən təsirli olarkən,% 3ün heç bir fayda verməz. Ancaq epidural anesteziyanın tətbiqi sonra təsirlərini göstərməyə başlaması və “oturması” zaman alan bir əməliyyatdır. Buna görə daha əvvəl çox sayda doğum etmiş və qısa müddətdə doğurması gözlənilən ana namizədlərinin epidural tətbiq mənasız ola bilər.

Kateter verilən dozaları arasının çox açılmış olması da epidural təsirinin keçməsinə və ana namizədinin təkrar ağrı duymasına səbəb ola bilər. Bu vəziyyətdə yeni bir inyeksiya edildiyində ilk inyeksiya təsiri əhəmiyyətli nisbətdə ortadan qalxdığında ağrı hissinin təkrar azalması zaman ala bilər.

Nadir hallarda epidural anesteziya doğumun ikinci mərhələsində lazımlı olan pərinə anestezisini təmin qeyri-kafi ola bilər. Bu vəziyyətdə körpə doğularkən, epizyotomi açılarkən və təmir edilərkən əlavə bir regional anesteziya lazım ola bilər.

Hipotansiyon (təzyiqin düşməsi)

Epidural anesteziyanın ən sıx görülən yanetkisi hipotansiyondur. Üsul ağrı liflərini dövrə xarici buraxarkən yaxın Qonşuluqda olan simpatik sistem lifləri də əlil qala bilər. Bu simpatik sistem lifləri damarların müəyyən bir gərginlikdə qalaraq damariçi təzyiqin normal sərhədlər içərisində tutulmasında əhəmiyyətli rol oynayarlar. Simpatik liflərin devredışı qalması vəziyyətində damarlar bu uyarandan qapalı qalanda genişləndirir, qan qıçlarda göllenir, ürəyə dönən qan miqdarı azalır və təzyiq düşə bilər. Ancaq epidural başlamazdan əvvəl ana namizədlərinə təxminən bir litr bir maye yükləməsi edildiyində hipotansiyon nadir görülər. Müəyyən bir mərhələyə qədər təhlükəsi olmayan və müxtəlif tədbirlərlə (təkrar sürətli bir şəkildə maye verilməsi, ana namizədinin sol yanına çevrilməsi, qıçlarının yuxarı qaldırılması və lazımlı vəziyyətlərdə damarların sürətlə kasılmasıyla təzyiqi normala çevirən dərman (efedrin) verilməsi kimi) normala döndürülebilen hipotansiyon irəli vəziyyətlərdə körpənin zərər görməsinə səbəb ola bilər. Təcrübəli bir anesteziya mütəxəssisinin həm hipotansiyonla qarşı-qarşıya qalma ehtimalı daha aşağıdır, həm də baş verir bu vəziyyətlə sürətli və təsirli bir şəkildə başa çıxa bilər.

Hipotansiyon özü ilə gətirdiyi təhlükələr səbəbiylə ortaya çıxması istənməyən və ortaya çıxdığında da sürətlə aradan qaldırılması lazım olan bir vəziyyətdir. Bu məqsədlə ümumiyyətlə anesteziya mütəxəssisləri epidural keçmədən əvvəl ana namizədinin damar yatağının dolmasını təmin etmək üçün serum yolu ilə təxminən bir litr maye verirlər. Daha sonra epidural aralığa anestezik maddənin ilk verilişində və hər tekrarlanışında təzyiq taxıban 20 dəqiqəlik dövrdə çox tez-tez qiymətləndirilir və aşağı olması vəziyyətində yuxarıda bəhs edilən tədbirlər alınaraq təkrar normala döndürülməyə çalışılar.

Anestezik dərmanın subaraknoid boşluğa (spinal mayenin içinə) verilməsi

Dura təbəqəsinin keçilərək anestezik maddənin birbaşa beyinomurilik mayesinin (spinal mayenin) gəzdiyi subaraknoid boşluq içinə verilməsi çox nadir də olsa mümkündür. Bu vəziyyətdə spinal anesteziyanın bütün istənməyən təsirləri (ani təzyiq düşməsi, motor liflər uyğunlaşma və gec dövrdə şiddətli başağrıları kimi) ortaya çıxa bilər.

Stansiya sinir sistemi və ürək-qan dövranı sistemi üzərinə təsir

Epidural bölgəyə verilən dərmanın maksimum dozlarının aşılması və / və ya dərmanın səhvən damar içinə verilməsi vəziyyətində həm beyin həm də ürək mənfi təsirlənə bilər. İlk əlamətlər ümumiyyətlə konvulziyon (sara tərzi sıxılmalar) şəklində ola biləcəyi kimi çox yüksək qan səviyyələrində aritmiler (ürək atışlarının düzensizleşmesi) və ürəyin dayanması söz mövzusu ola bilər. Bu istənməyən vəziyyətlər indiki vaxtda çox çox nadir görülürlər.

Total spinal anesteziya

Epidural təsir sahəsinin xaricinə çıxması və təsirin C5-C6 (boyun səviyyəsi (Cervical) səviyyəsinə çatması və tənəffüs əzələlərini dövrə xarici buraxması da indiki vaxtda nadir görülməkdədir.

Epidural bağlı meydana gəldiyi iddia edilən qalıcı iflic kimi hallar indiki vaxtda çox nadir görülər hala gəlmişdir.

Epidural anesteziyanın doğum hərəkətinin seyri və körpənin sağlamlığı üzərinə mənfi bir təsiri varmıdır?

İstifadə edilən dərmanlar qana çox az keçdiklərini və geçseler də plasentadan keçib körpəyə çatdıqlarında qısa müddətdə parçalandıklarından körpə üzərində mənfi bir təsir gözlənilməzdir. Yenə də epidural tətbiq olunduqdan sonra ən az 30 dəqiqə ərzində körpə kardiotokografi ilə diqqətlə izlənilir.

Epidural anesteziyanın tətbiq başlanacağı vaxt çox əhəmiyyətlidir. Gerçək doğum hərəkəti başlamazdan əvvəl tətbiq olunan epidural doğum hərəkətinin nizamını poza bilməkdədir. Ana namizədlərinin gerçək doğum hərəkətindən əvvəl ağrı duyması vəziyyətində epidural tətbiq oluna bilməz, ancaq lazımlı vəziyyətlərdə narahatlığı və ağrını aradan qaldırmaq üçün çox lazımlı olduğunda bəzi dərmanlar verilə bilər. Epidural anesteziya uyğun zamanda başlandığında doğumun birinci mərhələsidir müddəti üzərinə təsir etməz.

Ancaq epidural tətbiqlərində ən tez müşahidə edilən vəziyyət doğumun ikinci mərhələsidir uzanmasının. Bu vəziyyət ana namizədinin təsirli ıkınabilme xüsusiyyətinin azalmasına bağlıdır. Ad hərəkətinin həddindən artıq uzanması vəziyyətində doğumun vakuum, forsepsi ya da sezeryanla reallaşması üçün lazım ola bilər.

Epidural anesteziya kimlerde tətbiq?

Bu anesteziya şəkli aktiv qanaması olan, həddindən artıq qanama və ya digər səbəblərə bağlı təzyiqi aşağı olan, istifadə anesteziya maddələrinə allergiyası olan, iynənin batırılıacağı bölgədə infeksiyası olan, nevroloji xəstəlik şübhəsi olan, trombosit sayı 100.000 altında olan ana namizədlərinin və burada bəhs edilməyən bəzi nadir hallarda tətbiq edilmir.

Ana namizədinin istəməməsi də digər bir uygulanmama səbəbidir.

Ağır preeklampsi vəziyyətlərində isə anesteziya mütəxəssisləri arasında görüş fərqlilikləri olmasına qarşı çox hallarda müvəffəqiyyətlə tətbiq olunur.

Alternativ (fərqli) tətbiqlər

Epidural bölgəyə lokal anesteziya maddəsi verilmədən birbaşa narkotik analjezik verilməsi

Subaraknoid bölgəyə qalıcı kateter yerləşdirilməsi

Epilepsiya Nədir?

Sara xəstəliyi olaraq da bilinən epilepsiya, zaman içində nöbetlerle seyr beyin xəstəliyidir. Nöbetler, beyin hüceyrələrinin idarəsiz və anormal şəkildə çalışması səbəbi ilə olur. Adamda diqqət pozuqluğu və davranış dəyişikliyinə səbəb ola bilər.

Epilepsiya Səbəbləri

Beyindəki qalıcı dəyişikliklər, beynin həddindən artıq uyarılmasına yada nəzarətsiz siqnallar göndərməsinə səbəb olduğu hallarda epilepsiya inkişaf edə bilər. Bunun nəticəsində beyin, anormal siqnallar göndərərək, təkrarlayan və gözlənilməz keşiklərə səbəb olur (təkrarlanmağa tək bir keşik epilepsiya olaraq qəbul edilməz). Epilepsiya beyni təsir edən bir xəstəliyə ya da yaralanmağa bağlı inkişaf edə bilər. Səbəbi bilinməyən hallar da vardır.

Epilepsinin tez görülən səbəbləri;

• Müvəqqəti iskemik hücum (TIA) və ya enmə
• Alzheimer xəstəliyi kimi Demans səbəbləri
• Travmatik beyin ziyanı
• Beyin ABsəsi, menenjit, ensefalit və AIDS kimi infeksiyalar
• Anadangəlmə beyin problemləri
• Doğum əsnasında və ya doğum dövründə yaranan beyin ziyanı
• Anadangəlmə metabolik xəstəliklər (məs: fenilketonüri)
• Beyin şişi
• Beyin damarlarında anomaliya
• Beyin toxumasına zərər verən digər xəstəliklər

Epilepsiya keşikləri ümumiyyətlə 5-20 yaşları arasında başlayır. Yetkinlər isə xüsusilə 60 yaşından böyüklərdə daha sıx görülər. Ancaq epilepsiya keşikləri hər yaşda görülə bilər. Ailədə epilepsiya hekayəsi bilər.

Epilepsiya Semptomları

Semptomlar adamdan adama dəyişər. Bəzi kəslərdə yalnız bir anlıq baxışda sabitlenme şəklində bir keşik ola bilərkən, bəzilərində, şiddətli titrəmə və şüur ​​itkisi şəklində ola bilər. Keçirilən keşik tipi, təsirlənmiş beyin bölgəsinə görə dəyişər.
Ümumiyyətlə nöbet bir-birinə bənzər. Bəzi xəstələrdə, keşik əvvəli qəribə hiss ola bilər. Duyğularda qarışıqlıq, qeyri bir qoxu hiss etmə və ya ruhi qarışıqlıq ola bilər. Bu vəziyyətə aura adı verilir.
Hücumların xüsusi tipləri vardır;
• Absans (petit mal) tip keşik (Sabit baxış şəklində olur)
• Generalize tonik-klonik (grand mal) keşik (Aura ilə birlikdə bütün bədəni təsir edən, əzələlərdə sərtlik və şüurda bulanıqlıq)
• bəbirinin (Fokal) keşik (Beynin təsirlənən bölgəsinə görə izah edilən simptomların biri və ya bir neçəsi ola bilər)

Müayinə və Testlər

Beyin və sinir sistemini ehtiva edən əhatəli bir fiziki müayinə aparılır. Beynin elektrik fəaliyyətini ölçmək məqsədi ilə EEG (elektroensefalografi) testi tətbiq olunur. Epileptik xəstələrin EEG nəticəsində ümumiyyətlə anormal fəaliyyəti müşahidə edilər. Bəzi vəziyyətlərdə xüsusilə təsirlənsin beyin bölgəsi EEG ilə təyin oluna bilər. Nöbetler arasında və ya sonrasında beyin normal olaraq izlənilə bilər.
Epilepsiya diaqnozu üçün və ya epilepsiya cərrahiyəsində əvvəl;
• Gündəlik işlərinizi edərkən, beyin fəaliyyətinizi qeydiyyatdan edən EEG yazıcı cihaz istifadə etmək,
• Keşik əsnasında olanları tutmaq üçün video EEG deyilən, kameraların və EEG qurğusundan qeydiyyatdan qurğusundan olduğu xüsusi xəstəxana otağında qalmaq,
gərəyə bilər.

Edilə biləcək digər testlər;
• Qan biokimyası
• Qan şəkəri ölçülməsi
• Tam qan sayması
• Böyrək və qaraciyər funksiya testləri
• Lomber ponksiyon (belinizi iynə ilə maye alınması)
• infeksion testləri
• Beyin Tomografiya və ya MRT araşdırması

Epilepsiya Müalicəsi

Müalicədə dərmanlar, həyat tərzi dəyişiklikləri və cərrahi üsullar istifadə edilə bilər. Şiş, anormal damarlar və ya beyin içindəki qanamağa bağlı inkişaf edən epilepside, cərrahi olaraq səbəbin müalicəsi, hücumları dayandıra bilər.

Keşikləri qarşısını almaq məqsədi ilə istifadə və antikonvülzan (antiepileptik dərmanlar) adı verilən dərmanlar, irəlidə inkişaf edəcək keşik sayını azalda bilər. Ağız yolu ilə alınan bu dərmanların necə istifadə ediləcəyi, keşik tipinizə görə değişeceğinden bu mövzuda həkiminiz sizə uyğun istifadəsi izah edəcək. Zamanla istifadə dozası dəyişə bilər. Keşikləri qarşısını almaq üçün dərmanların zamanında istifadə edilməsi çox əhəmiyyətlidir. Öz özünüzə dərmanlarınızı istifadəsini dəyişdirməyin və ya kesemeyin.

Epilepsiya dərmanlarının bir çoxu doğum qüsuruna səbəb ola biləcəyindən, doğum etməyi düşünən qadınların müalicələri mütləq buna görə təşkil və hamiləlikdə epilepsiya haqqında məlumat sahibi olunmalıdır. Ayrıca epilepsiya dərmanlarının bir qismi sümük sağlamlığını mənfi təsir etdiyinə özü vitamin və ya digər takviyeler üçün lazım ola bilər.
İki və ya 3 fərqli dərman müalicəsinə baxmayaraq, düzəlmə olmayan epilepsiye, dərmana müqavimətli epilepsiya adı verilir. Bu kimi vəziyyətlərdə cərrahı müalicə təklif.

Cərrahi müalicədə;

• keşik səbəb olan beyin hüceyrələrinin / bölgənin çıxardılması
• Vagal sinir stimülatörü (VNS – Beyin batareyası) yerləşdirilməsi. Bu cihaz ürəyə yerləşdirilən batareyaya bənzər və keşik ədədlərini azalda bilər.

Bəzi uşaqlarda keşikləri qarşısını almaq üçün pəhriz dəyişikliyi faydalı ola bilər. Bu pəhrizlərdən bilinən ketojenik diyettir. Aşağı karbohidratlı Atkins pəhriz yetkinlərdə də faydalı ola bilər.

Gündəlik yaşantıdaki ani dəyişikliklər keşik riskini artıra bilər.

xüsusilə;
-Yeni Dərman, vitamin və ya qida takviyelerinin istifadəsi
-Duygusal stress
– İnfeksiya kimi xəstəliklər
-Uykusuzluk
-Gebelik
-Epilepsi Dərmanlarının atlanması
-Spirtdən istifadəsi

Qismən və ya tamamilə bir və ya iki qulaqda səslərin duyulamamsı olaraq təyin oluna bilər.

Eşitmə itkisi tapıntıları

Müəyyən səslər çox gurultulu hiss
İki və ya üzərində adam danışarkən danışmağı təqib etmə çətinləşər
Səs-küylü mühitdə eşitmə çətinləşər
Yüksək tonlu səsləri ( “s” və ya “t” kimi) söyləməkdə problem yaşanır
Qadın səsini kişi səsinə görə daha çətin duyarlar
Digər əlamətlər:

Balanssızlıq ya da baş gicəllənməsi hissi (Meniere və akustik nöroma xəstəliyində daha tez)
Qulaqda təzyiq hissi (qulaq zar arxasında maye olduğunda)
Qulaqda çınlama və uğultu (tinnitus ilə birlikdə tez)
Eşitmə itkisi Səbəbləri:

Transmissiya tipi və sensörinöral olaraq ikiyə ayrıla bilər.

Transmissiya tipi eşitmə itkisi: Xarici qulaq yolu və ya orta qulaqda ibarət mexaniki problemlər səbəbi ilə meydana gələr.

Qulaqda olan üç kiçik sümüyün (çəkic, zindan, üzəngi) hasarlanması səbəbi ilə səsi uyğun olaraq iletememesine
Qulaq pərdəsinin səslə birlikdə titreşmemesine
Xarici qulaq yolunu tıxayan kir və ya xarici cisim varlığına
Qulaq pərdəsində dəlik meydana gəlməsinə
İnfeksiyaya bağlı olaraq orta qulaqda maye yığılmasına
Təkrarlayan infeksiyalara bağlı olaraq qulaq pərdəsində yara toxuması və ya əhənglənmə meydana gəlməsinə bağlı olaraq izlənilə bilər.
Transmissiya tipi eşitmə itkisi səbəbləri sıxlıqla müalicə edilə bilər vəziyyətlərdir.

Sensörinöral eşitmə itkisi: Daxili qulaqda səsi təsbit edən tüklü hüceyrələrin hasarlanması, düzgün işləməməsi və ya ölməsi nəticəsində meydana gələr. Bu tip eşitmə itkinləri ümumiyyətlə geri çevrilə bilməz.
Sensörinöral eşitmə itkinləri sıxlıqla

Akustik nöroma
Yaşa bağlı eşitmə itkisi
Menenjit, kabakulak, qırmızı və qızılca kimi uşaqlıq dövrü infeksiyaları
Meniere xəstəliyi
Daimi olaraq yüksək səsə maruziyeti (iş və ya hobbi səbəbi ilə)
Müəyyən dərmanlara bağlı olaraq
Doğumda eşitmə itkisi bilər
Qulaq strukturlarında dəyişikliklərə səbəb olan anadangəlmə qüsurlar
Genetik səbəblər (400-ü üzərində)
Ana qarınında körpəyə keçən infeksiyalar (toksoplazmoz, kızamıkçık və ya herpes)
Qulaq ayrıca qulaq pərdəsini təsir edən təzyiq dəyişikliklərinə (dalış, uçma kimi), baş bazası kırıklarına (qulaq sinirinin hasarlanmasına bağlı olaraq) zədəyə (partlayış, yanğın, odlu silah, konsert, qulaqlıq) bağlı olaraq təsirlənə bilər və eşitmə itkisi izlənilə bilər.

Bir mütəxəssislə Nə Zaman Ünsiyyətə keçilməli?

Eşitmə problemləri həyat formanızı təsir edirsə
Eşitmə problemləri azalmır ya da kötüleşiyorsa
Bir qulaqdakı eşitmə digərindən daha pisdirsə
Ani inkişaf edən ciddi eşitmə itkisi və ya qulaq zingildəməsi varsa
Qulaq ağrısı ilə birlikdə inkişaf edən eşitmə itkisi varsa
Yeni başlayan baş ağrısı, halsızlıq, uyğunlaşma şikayətləri varsa
Eşitmə itkisindən Müayinə

Həkiminiz, tibbi tarixini qiymətləndirəcək və fiziki müayinə edəcək.
Tanı məqsədiylə:

Odyometri (eşitmə itkisinin səviyyəsini və tipini təyin etmək üçün edilən eşitmə testi)
Tomografiya və ya MRT (şiş və ya kırıktan şüphelenilirse)
Timpanometri
Eşitmə itkisi Müalicəsi

Bəzi eşitmə itkisi tiplərində aşağıdakı cərrahi müdaxilələr tətbiq:

Qulaq pərdəsi təmiri
Orta qulaqda izlənilən mayeni boşaltmaq üçün qulaq pərdəsinə balon yerləşdirilməsi
Orta qulaq sümüklərinin təmiri (ossikuloplasti)
Aşağıdakılar uzun davamlı eşitmə itkisində köməkçi ola bilər:

eşitmə cihazları
Əlaqə qurmanıza köməkçi olacaq öyrənmə üsulları
Işarə dili (ağır səviyyədə eşitmə itkisi olanlar üçün)
Koklear implantları (ağır dərəcədə eşitmə itkisi olanlarda)
Alternativ adlar: karlıq, ötürülməsi tipi eşitmə itkisi, sensörinöral eşitmə itkisi, presbiakuzi

    Turkish Medical Centers © 2012 - 2019 Turkiye Xestexanalari.

    Yazmaq üçün vurun
    1
    Merhaba
    Size nasıl yardımcı olabiliriz ?
    Powered by