Menu
X

Hərf əsasında Axtarışın


Tük dönməsi (Pilonidal Sinus) nədir?

Tibb ədəbiyyatında “pilonidal sinus” olaraq adlandırılan tük dönməsi gigiyena şərtlərinin təmin edilməsi və bədəndəki tüklərin nizamlı periyotlar ilə alınması ilə önlənə bilən bir xəstəlikdir. Ancaq xəstəliyin ortaya çıxmasından sonra ediləcək tək şey, klinikalar və xəstəxanalara müraciət və ümumi bir cərrahiyyə mütəxəssisindən dəstək almasıdır. Çünki tük dönməsi müəyyən bir zaman sonra özbaşına keçə biləcək bir narahatlıq deyil.

Tük dönməsi (Pilonidal Sinus) bədənin hansı bölgələrində görülür?

Kıl dönməsinin bədənimizdə ən sıx görüldüyü iştirak quyruq hissəsində intergluteal nov olaraq adlandırılan iki omba arasındakı oyuntudur. Hadisələrin az qala hamısına yaxını quyruq hissəsində görülər. Nadir olmaqla birlikdə müəyyən bir qisiminə göbək dəliyində rast gəlinir. Buralar xaricində yüz, qasıq bölgəsi, barmaqlar və kreslo altında da meydana gələ bilər

Tük dönməsi (Pilonidal Sinus) səbəb olur?

Mütəxəssislər pilonidal sinusu meydana gəlməsinə bağlı 2 fərqli nəzəriyyə irəli sürməkdədir. Bunlardan ilki bədəndən tökülən qıl və tüklərin xüsusilə tərləmə də varsa dəridəki dəlik və məsamələrdən dərimizin altında yığılmasıdır. Bədənin hərəkəti zamanı dəri altına girən ətlərin 60 – 70 ətrafına çata bildiyi görülmüşdür. Tüylərin yığdığı sahə bir kistik struktur meydana gətirmək üçün bir membranla əhatə olunmuşdur. Tüklərə reaksiya olaraq ortaya çıxan maye isə sinus ağzından çölə doğru axan pis qoxulu bir apselere səbəb olur. Tük dönməsi açıqlayan və daha az qəbul görən digər nəzəriyyə isə əlaqədar bölgədə doğuşdan var olan kök hüceyrələrin 20li yaşlardan sonra hormonal təsir ilə aktifleşmesi nəticəsində et istehsalına başlaması şəklindədir.

Tük dönməsi (Pilonidal Sinus) əlamətləri nələrdir?

Tük dönməsi, hiyləgər irəliləyən bir xəstəlikdir; lakin qıl və tüklərin dəri altında yığılması zamanı bədənə verdiyi siqnallar vardır. Başlanğıc mərhələsində xəstəni narahat etməyən əlamətlər irəliləyən mərhələlərdə dayanılmayacak bir hal ala bilər. Tük dönməsi səbəbiylə sağlamlıq quruluşuna müraciət edən xəstələrin az qala hamısında müşahidə edilən bəzi əlamətlər aşağıda sıralanmışdır;

  • Tük dönməsinin başlanğıc mərhələsində axıntı problemi baş göstərir. Daxili çamaşırındaki bu nəmliliyi adi qarşılayan xəstələr bu mərhələdə hadisədən ümumiyyətlə xəbərsizdir.
    Bu axıntı mikroblar ilə coupled iltihab halına dönər və yaşıl bir rəng alır.
    Axıntıya pis bir qoxu da yoldaşlıq edir.
    Bəzən qanlı axıntı da görülə bilər.
    Tük dönməsinde görülən digər əlamətlər isə makatta qaşıntı, qızartı, şişlik və ağrıdır.
    Zaman içində ağrı o qədər şiddətli bir hal alır ki, xəstə artıq gündəlik fəaliyyətlərini yerinə gətirə bilməyəcək hala gəlir.

Tük dönməsinde  görülən pis qoxunun səbəbi əlaqədar bölgənin iltihablanaraq apseleşmesidir. Sinus ağzından çıxan axıntılar mikroblar ilə birləşərək pis qoxulu və iltihablı bir apsenin meydana gəlməsinə zəmin hazırlayır. Pilonidal sinus bölgəsində meydana gələn şişliyin ölçüsü bölgədə yığılan ətlərin sıxlığına görə dəyişiklik göstərir. Kisti gərilərək apse halını alması meydana gələn ağrı dayanılmayacak bir şiddətə sahib ola bilər. Bu ağrı səbəbiylə bir adam otura bilməz və gəzə bilməz. Hətta gündəlik fəaliyyətlərin edilə bilməyəcəyi bir ağrının olması xəstəliyin son mərhələsinin bir əlamətidir.

Bu simptomlardan bir və ya daha çox sayıldığı zaman, bitki mənşəli formulalar kimi vaxt itkisinə səbəb olan üsullardan uzaq olan mütəxəssisləri tərk etməlisiniz.

Tük dönməsi (Pilonidal Sinus) üçün risk faktorları nələrdir?

Hərəkətsiz həyatın bir çox xəstəliyə dəvətnamə çıxardığı hər kəs tərəfindən bilinir. Xüsusilə masa başı işlərdə çalışan şəxslərin qarşılaşdığı səhiyyə problemlərindən biri də qıl dönməsidir. Edilən araşdırmalara görə dik bir şəkildə oturmanın tük dönməsi sıxlığını azaltdığı bildirilir. Bu səbəblə masa başı işlərdə çalışarkən ya da gündəlik həyatda dik bir mövqedə oturmağı seçim etməkdə fayda vardır.

Yuxarıda da ifadə etdiyimiz üzrə binicilik kimi davamlı oturaraq edilən işlərdə tük dönməsi sıxlığında artım olmaqdadır. 2. Dünya Döyüşü dövründə də davamlı jeep istifadə etmək məcburiyyətində olan əsgərlərin böyük bir əksəriyyətində tük dönməsi ortaya çıxmışdır. Müəyyən bir zaman sonra bu hadisələr “jeep xəstəliyi” olaraq adlandırılmışdır. Pilonidal sinus formalaşması üçün digər risk faktorları arasında;

  • Piylənmə
    Qeyri-kafi şəxsi gigiyena
    Həddindən artıq tərləmə
    Həddindən artıq tüklü bədən
    Ülgüc ilə qıl təmizliyi

Kıl kökü iltihabına uyğunluq sayıla bilər.
Bu nöqtədə qıl dönməsinə nə yaxşı gəlir sualı qısaca hərəkətli bir həyat tərzi, dik mövqedə oturmaq və bədəndəki tüklərin müəyyən fasilələrlə təmizlənməsi şəkildə cevaplanabilir.

Tük dönməsi (Pilonidal Sinus) müalicəsi necə edilər?

Tük dönməsi müalicəsinin edilə bilməsi üçün əvvəlcə bölgədə inkişaf edən apsenin boşaldılması lazımdır. Apse tamamilə boşaldıldıqdan və müalicəsi təmin edildikdən 1-2 ay sonra tük dönməsi müalicəsi tətbiq olunur. Apse boşaltma əməliyyatı müasir klinik və xəstəxanalarda 5 dəqiqə kimi qısa bir zaman dilimində edilər. Dəri üzərində iz buraxmayan kiçik bir kesi ilə apse boşaldılır və içi xüsusi bir maye ilə təmizlənərək bağlanılar. Ümumi Cərrahı mütəxəssislərinin etdiyi bu əməliyyatın təcrübəli əllərdə edilməsi şərtdir.

 

Tük dönməsi əməliyyatı steril bir mühitdə həyata keçirilir. Tük dönməsinde ən təsirli müalicə variantı cərrahiyədir. Xəstəliyin təkrar olma ehtimalı qeyri-cərrahi üsuldan daha aşağıdır. Əməliyyat problemli bölgədə iz buraxmayacaq kiçik bir kəsik açılaraq həyata keçirilir. Əməliyyatdan sonra kəsi bölgəsi yaxşı bir şəkildə təmizlənir və sonra tikiş atılaraq bağlanılar.

Lokal anestezi ilə edilən, narkoz və xəstəxanada yatış tələb etməyən mikro sinüsektomi metoddan ən az riskə sahib olan əməliyyat olduğundan gedərək daha çox seçim edilməyə başlanmışdır. Əməliyyatdan sonra xəstənin bədənində iz qalmaması, xəstəxanada yatmayarak gündəlik həyatına geri dönməsi və 20-30 dəqiqə kimi qısa davamlı bir əməliyyat olması və klassik cərrahi əməliyyatla eyni nəticəni verməsi səbəbiylə xəstə və həkimlər tərəfindən seçilməkdədir.

Uçuq ağız içərisində sıxlıqla yanaq və dodaq mukozasında, dil üzərində, yumşaq damaqda, farenkste, diş əti üzərində görülən solğun sarı-qırmızı hala ilə əhatə olduqca ağrılı ülserleşmiş lezyonlardır. Cəmiyyətin 18-20% az ya da çox aft problemi ilə qarşı-qarşıyadır. Qadınlarda daha sıxlıqla rast gəlinir. Uçuq ümumiyyətlə tək olaraq seyretse də eyni anda bir neçə bölgədə birdən görülə bilməkdədir.

Uçuqun oluş səbəbini təyin etmək üçün müxtəlif araşdırma edilmişdir. Ancaq Uçuqun meydana gəlməsini sürətləndirən və seyrini pisləşdirici bir çox faktor faktor müəyyən olunmasına qarşı meydana gəl səbəbi tam olaraq bəlli olmayıb.

Bu səbəblə Uçuq meydana gəlməsini sürətləndirən və yaxşılaşmasını gecikdirən faktorlardan bəhs etmək mümkündür.

Uçuq meydana gəlməsində hansı faktorlar əhəmiyyətlidir?

Stres

İndiki vaxtda migren, yüksək təzyiq və gastrit kimi bir çox xəstəliyin səbəbləri arasında qəbul edilən stress Uçuq meydana gəlməsinin ən əhəmiyyətli səbəblərindən biridir.
Xanımlarda premenstural gərginlik (ədəd əvvəli dövr) də Uçuq meydana gəlməsini sürətləndirən faktorlardandır.

Yeməklər

Sitrus bitkiləri, sirkə, turşu, kartof cipsi, duzlu və ədviyyatlı çərəzlər kimi ağız mukozasını tahriş edə bilən yeməklər aft meydana gəlməsini sürətləndirən əhəmiyyətli faktorlar arasında sayılmaktadır.Bunların yanında bəzi bünyeler üçün allergik ola bilən quru buğda, çovdar, arpa, şokolad, fındıq, qabıqlı dəniz heyvanları, soya, pomidor, badımcan, alma, əncir, pendir kimi yiyecekle.de aft meydana gəlməsini sürətləndirər.

Zədə

Yanaq dil dodaq dişləmə, sərt yeməklərin qıcıq və yumşaq olmayan diş fırçalama əməliyyatları və yaxşı adaptasiya olmayan protezləri səbəb olduğu döymələr Uçuq üçün uyğun zəminin meydana gəlməsinə köməkçi olarlar.

Diş pastası

Diş pastalarının təmizləmə xüsusiyyətini artırmaq üçün köpük quruluşçu olaraq strukturlarına qatılan “natrium lauryl sulhate” (SLS) mukoza hüceyrələrinin dağıtmasını artıran tahriş edici bir kimyəvi maddədir. SLS bu xüsusiyyəti ilə aft meydana gəlməsi üzərinə birbaşa təsirli olan bir maddədir.
Xüsusilə aft problemi olan kəslərin istifadə edə bilməsi üçün indiki vaxtda daha az nisbətdə (% 1.25) SLS ehtiva edən diş pastaları çıxarılmaqdadır. (Tom s of Maine Natural Toothpaste, Oral-B Sensitive Fluoride Toothpaste.)

Sistemik xəstəliklər

Behçet xəstəliyi: Genital xora, konjuktivit, retinit, lokositoz kimi, bir çox sistemik əlamətlər yanında ağız içərisində ibarət təkrarlayıcı aftlarla özünü göstərən bir xəstəlikdir.
Bir çox bədxassəli və otoümmin xəstəliklərlə birlikdə də təkrarlayıcı aftlar görülə bilməkdədir.

Digər səbəblər

B12 vitamini və dəmir noksanlığı, siqaret çəkmə, tütün çeynəmək kimi vərdişlərin də Uçuq meydana gəlməsinə iştirak edən əhəmiyyətli faktorlar olduğu bilinməkdədir.

Müalicə
Uçuqlar hər hansı bir müalicə tətbiq olunmasa da ümumiyyətlə 7-10 gün sonra özbaşına yaxşılaşa bilir. Uçuq problemi ilə qarşı-qarşıya olanların aşağıda sıralanan əməliyyatlardan birini ya da bir neçəsini tətbiq daha rahat bir periyod keçirmələri mümkündür:

Ağrını azaltmaq və sağalma periodunu qısaltmaq üçün:
İsti, turş və qıcıqlandırıcı qidalardan kaçınılmalır.
“2% hydrogen peroxide” solusyonuna batırılan pambıq ya da tənzif ilə Uçuq bölgəsi təmizlənə bilər.

Su ilə karbonat qarışığından hazırlanan incə quruluşlu bir krem ​​Uçuq üzərinə sürtülə bilər.
Yarım stəkan suya yarım qaşıq duz əlavəsi ilə əldə edilən solusyonla gündə üç dəfə qarqara edilə bilər,

Yeməklərdən əvvəl aft bölgəsinə “xylocaine” məhlulu ya da ağız üçün hazırlanmış anestezik kremlər tətbiq oluna bilər.
Uçuq üzərinə tətbiq olunacaq “orabase”, “Gly-oxide”, “Cankaid”, “Ambesol” kimi ağız içi kremlər tətbiq oluna bilər.

“Sucralfate” həbi ilıq suda əridib qarqara edilə bilər.

Xüsusilə afti başlanğıc mərhələsində “tetrasiklin” həbi suda əridərək əldə edilən məhlul ilə qarqara etmək Aftın çox böyüməsinin qarşısını alır və ağrını azaldar.
Gene Uçuqun başlanğıc mərhələsində bölgəyə bir aktual steroid “% 0.1 lik triamcinalone” tətbiq olunması ya da steroidli bir qarqara “betamethasone syrup” ilə qarqara etmək Aftın çox böyüməsinin qarşısını alır və ağrını azaldar.

“Chlorhexadine” qarqaralar yaxşılaşma periodunu qısaldar.
“Tetrasiklin” sirop la hazırlanan 12,500 unite “nystatin”, 1.25 mg “diphenhydramine”, və 0.25 mq / m “hydrocortisone” qarışığı “shotgun ‘məhlulu olaraq istifadə edilə bilər.

Ürək çatışmamazlığı, ürəyin sağ, sol və ya hər iki karıncığının içindəki qanı, hər vuruşunda damarlara kafi miqdarda gönderememesi nəticəsində meydana gələr.

Üç şəkildə görülür:

Sağ ürəkçatışmamazlığı: Xəstədə nəfəs darlığı və quru öskürək vardır. Gecələri daha çətin nəfəs alır. Vurman idi, huşunu itirmə və tərləmə görülə bilər. Buna ürək asması adı verilir. səbəbi; aorta və ya mitral qapaqlarının xəstələnməsi və ya koronar narahatlığının. Ən əhəmiyyətli tapıntısı ağciyər ödemidir.
Sol ürək çatışmamazlığı: Xəstənin ayaqlarında və ayaq biləklərində şiş meydana gələr. Buralara, barmaqla bastırılınca bir müddət çuxur (gode) qalar. Əl, ayaq və yüzdə göyərmələr, həzmsizlik və iştahsızlıq görülür. Səbəbi, mitral qapağı xəstəliyi, xronik bronxit və ya doğuşdan olan ürək xəstəliyidir. Ən əhəmiyyətli tapıntısı müsbət venoz dolgunluktur.
Konjestif ürək çatışmamazlığı: Sağ və sol ürək qeyri-kafiliyi bir arada olduğu zaman görülür. Səbəbi aorta və ya mitral qapaqlarının xəstələnməsi, mitral stenoz, xronik bronxit və ya ağciyər xəstəlikləri, romatizm və tiroid xəstəlikləridir.

Sizdə ya da tanıdığınız birində ürək-damar xəstəliyi var mı? İnfarkt və ya ürək əməliyyatı keçirdiniz mi? Digərləri kimi siz də cinsi etkinliğinize yenidən başlayıb başlayamayacağınız mövzusunda qayğı duyur ola bilərsiniz. Bu broşura bəzi suallarınızın yanıtlanmasına kömək edə bilər.

Bu broşura bəzi səhv inancları ortadan qaldıracaq, şəhvətə yenidən başlama mövzusunda ipucları verəcək  vətibb bacısının ya da həkiminizlə tartışabileceğiniz mövzuları saptamanıza köməkçi olacaq.

Cinsi həyat və ürəyiniz

İnsanların çoxu üçün “cinsi fəaliyyət” cinsi birləşmə mənasını verər. Amma cinsi əlaqədə diqqətinizi çox müxtəlif yollarla ifadə edə bilərsiniz. Yalnız yoldaşınıza yaxın olmaq istəyə bilərsiniz ya da yoldaşınıza toxunmaq və sarılmaq istəyə bilərsiniz. Cinsi əlaqə əsnasında bir çox normal fiziki dəyişiklik ortaya çıxar. Məsələn:

Uyarıldığınızda nəfəs alıb vermə sürətiniz yavaş yavaş artar, bədəniniz qızarar, ürək sürətiniz və qan təzyiqinin yüngülcə artar.

Daha çox heyecanlandığınızda cinsi gərginlik ortaya çıxar. Həm ürək sürəti həm də qan təzyiqi daha da artar.

Orgazm əsnasında bu gərginlik ortaya çıxar. Ürək sürəti, dəqiqədə 115 vurumluk ortalama bir tepeyle, dəqiqədə 90 ilə 145 vuruma çıxar. Qan təzyiqi 30-50 mmHg artar. Orgazmdan sonra ürək sürətiniz, qan təzyiqinin və nəfəs alıb vermə sürətiniz istirahət əsnasında səviyyəsinə geri dönər. Bütün bu cavablar cinsi ilşiki əsnasında normaldır, bunları fərq belə etməyə bilər. İnfarkt və ya ürək əməliyyatı keçirmiş kəslər də digərləri kimi yanır verərlər.

Infarktı ya da ürək əməliyyatından sonra cinsi həyat

Böyük bir ehtimalla özünüzü hazır hiss edər hiss etməz cinsi əlaqəyə yenidən başlaya bilərsiniz. Amma əvvəl dokytorunuza məsləhətləşin. Bir ürək xəstəsinin cinsi əlaqəyə istiqamətli marağını;

Yaş Əlaqənin uzunluğu və daha əvvəlki əlaqə impulsu və həzzi kimi faktorlar təsir edə bilər. Ümumiyyətlə kişilər də qadınlar da infarktından ya da ürək əməliyyatından bir neçə həftə sonra cinsi əlaqəyə yenidən başlaya bilərlər. Ürək böhranı ilə mücadilə müqayisə ürək əməliyyatından sonra daha çox adam cinsi əlaqəyə yenidən başlamaqdadır. Xəstələrin çoxu köhnəsi kimi tez cinsi əlaqəyə girmektedirler.Ama bəziləri daha az aktiv. Bu anksiyeta, depressiyaya və ya istəksizliyə bağlı olmabilir. Tibbi müalicə və məsləhət bu mövzuda köməkçi ola bilər. Bir infarkt keçirdikdən sonra ürək atımınızın, nəfəs alıb vermənizə, əzələ gerilmesinin daha çox fərqində ola bilərsiniz. Bu normal, narahat olmayın. Orgazmı amaçlamadan yoldaşınıza toxuna bilər, onu qucaqlaya və oxşaya bilər. Siz və yoldaşınız perfomans tələbi olmadan Sevildiyinizi və zəmanətdə olduğunuzu hiss edə bilərsiniz. Bu tədbirlər üçün çox çox enerjiyə ehtiyacı yoxdur və xəstəxanadan çıxar çıxmaz bu fəaliyyətlərə başlaya bilərsiniz. Yavaş yavaş cinsi həyatınıza tamamilə dönə bilərsiniz. Özünüzə daha çox güvendikçe, özünüzü özünüzlə və yoldaşınızla daha rahat hiss edəcəksiniz. Birləşmə digər cinsi fəaliyyətlərdən bir az daha çox enerji tələb edir. Çoxu adam infarktından 4 həftə qədər sonra cinsi əlaqəyə yenidən başlaya bilər. Ürək əməliyyatından sonra bu müddət adətən iki və ya üç həftədir. Cinsi əlaqə üçün hazır əmin deyilsinizsə, həkim fiziki tutumunuzu ölçmək üçün bir məşq testi verə bilər. Ürək sürətiniz və qan təzyiqinin sizə və həkiminizə hazır olub olmadığınız mövzusunda köməkçi ola bilər. Cinsi əlaqə əsnasında simptomlar görülsə, həkiminizin ürəyinizi araşdırması gərəyə bilər.

Psixoloji faktorlar cinsi əlaqəyə necə təsir edir?

Psixoloji faktorlar cinsi əlaqəyə istiqamətli marağı və tutumu azalda bilər. Yaxşılaşdıqdan sonra, depressif, kədərli və ürkək ola bilərsiniz, xüsusilə gündüzləri yatmaqda çətinlik çəkə bilər ya da çox yata bilərsiniz, normaldan daha çox ya da az yeyə bilərsiniz, çəki ala bilərsiniz ya da verə bilərsiniz, davamlı olaraq və xüsusilə yeməklərdən sonra özünüzü yorğun hiss edə bilərsiniz.

Bu duyğular məşhurdur. Amma çox vaxt infarktından ya da ürək əməliyyatından sonrakı üç ay içərisində itərlər. Depresyonunuz sürsə cinsi əlaqəylə əlaqədar problemlər arta bilər. Bu istək itkisi, tez-tez cinsi əlaqənin bir ürək probleminə gətirib açacağına bağlı yersiz bir qorxuyla birləşir. Bu səbəblə cütlər aylarla, hətta illərcə cinsi əlaqəyə son verə bilərlər. Vəziyyətin belə olması lazım deyil. Konsaltinq mövzusunda həkiminizlə danışın. İnfarkt və ya ürək əməliyyatından sonra üç ilə altı aydan daha uzun bir müddətlə depressif olan kəslər depresyonları daha erkən ortadan kalkanlardan çox daha aza cinsi əlaqədə olurlar və çox daha az zövq alarlar.

Yaş cinsi əlaqəyə təsir edərmi?

Yaşlandıqca daha seyrək olaraq cinsi əlaqəyə girmə meyli göstərər. Amma maraq sağlam olduğunuz müddətcə davam edə bilər. Yaşalnma bir kişinin ereksiya olma qabiliyyətini təsir edə bilər. Ereksiyanın meydana gəlməsi köhnəsindən daha uzun müddət ala bildiyi və daha çox xəbərdar edəni gerektirebildiği üçün, kişilər tez-tez cinsi qabiliyyətləri mövzusunda narahatlıq eşidərlər. Bir qadın yaşlandıqca daha az cazibədar olmaqdan qorxa bilər. Yaşlı bir qadının vaginası daha az və yavaş ıskanır. Yaşlanmaqla əlaqədar narahat ürək xəstəliyiylə birləşdiyində cinsi istəyiniz və performansınızı təsir edə bilər.

Dərmanlar cinsi əlaqəyə təsir edərmi?

Ürək problemləri üçün istifadə edilən bir çox dərman cinsi istəyi və performansı təsir edə bilər. Bu dərmanlar arasında aşağıdakılar iştirak etməkdədir:

Hipertansiyon dərmanları, sidik sökdürücü dərmanlayar, trankilizanlar, antidepressanlar və sinə ağrısı ya da nizamsız kalpatışı üçün istifadə edilən bəzi dərmanlar.

Bu cür dərmanlar cinsi dürtünü və normal cinsi funksiyası təsir edə bilər. Kişilərin cinsi problemləri arasında ereksiya ola bilməmə ya da ereksiyanı sürdürememe (empotans) yer ala bilər. Bəzi kişilərdə erkən boşalma ya da boşala bilməmə görülə bilər. Qadınlarda vaginal maye kafi olmaya bilər və bu əlaqəni ağrılı hala gətirə bilər. Bəzi qadınlar cinsi olaraq uyarılmayabilirler (frijidite) ya da orgazm olamayabilir. Amma bu dəyişikliklər başqa bir səbəbə bağlı ola bilər. Bu səbəblə dərmanlarınızı buraxmayın. Həkiminizlə danışarkən utanmamaya ya da çəkinməməlidir səy edin. Çoxu dəfə dərman tipi və ya dozundaki bir dəyişiklik problemi həll edə bilər.

Cinsi Əlaqəyə Hazırlanma

Siz və yoldaşınız cinsi əlaqəyə müxtəlif şəkillərdə hazırlana:

Sağlam bir günlük pəhriz, məşq, istirahət və dərman altproqramı əldə edin.

Məşq özünüzü daha yaxşı və daha etibarlı hiss etməniz üçün mükəmməl bir yoldur. Aerobik məşqlər arasında getmə, qaçma, üzgüçülük, velosiped və ya rəqs yer ala bilər. Bu tədbirlər cinsi əlaqə əsnasında ürək sürətinin artması, nəfəssiz qalma ya da sinə ağrısı ehtimalını azalda bilər. Əvvəl həkiminizlə danışın.

Siqaret çəkirsinizsə buraxmaq lazımdır.

Özünüzə qarşı səbirli olun. Duyğularınızı anlamağa çalışın. Siz ya da yoldaşınız bir infarkt və ya ürək əməliyyatından sonra özünüzü həssas hiss edə bilərsiniz. Duyğularınız asanca göz yaşlarından qəhqəhələrə ya da xoşbəxtlikdən hirsə çevrilə bilər. Bu ani əhval dalğalanmaları ümumiyyətlə keçicidir. Bu səbəblə bir-birinizə qarşı səbirli olmağa çalışın.

Cinsi gözləmələrinizi bir-birinizə görə düzenleyin. Ürək probleminizdən əvvəl yaxşı bir cinsi həyatınız ola bilər. Cinsi əlaqəyə yenidən başlamaqdan qorxur ola bilərsiniz, amma bunun bir-birinizdən kef almanızı maneə törətməsinə icazə verməyin.

Hər şeyin normala döndüyünü göstərmək üçün cinsi əlaqəyə yenidən başlamaqda tələsməyin. Siz və yoldaşınız hazır olmadan cinsi əlaqəyə başlasanız, qorxularınız yox olmaya bilər. Hətta daha çox problem ortaya çıxa bilər. İlk başda çox şey gözləməyin. Çoxu adam infarktından və ya əməliyyatından sonra cinsi həyatını yenidən təşkil etmək məcburiyyətində qalar.

Cinsi əlaqəyə yavaş-yavaş yenidən başlayır və olaylarıu öz axışına buraxsanız heç bir risk yoxdur. Şəhvətə yenidən başlamaq çoxu dəfə yoldaşları bir-birlərinə yaxınlaşdırır. Şəfqət və romantizmin yenidən canlanmasını təmin edər. İnfarkt və ya əməliyyatından sonra cinsi əlaqə stressi azalda bilər. Özgüveninizi artıra bilər.

Ümumiyyətlə ürək xəstəliyinin problemləri yalnız ürək xəstələri deyil, çünki həyat yoldaşlarının anksiyetik ya da depressif ola bilərlər. Yoldaşınızın duyğuları kimi sizin duyguşlarınızda evliliyinizi gərginlik qata bilər. Ikinizdə bir-birinizin duyğularını qəbul etməli, hörmət etməli və anlamağa çalışmalısınız. Bir xəstənin həyat yoldaşı tez-tez həddindən artıq qoruyucu olduğu və kifayət qədər kömək edə bilmədiyi üçün narahatlıq duyar. Əksər hallarda yoldaşlar həddindən artıq qoruyucu olarlar. Taleb olmaqdan və yoldaşlarını narahat etməkdən xoşlanmazlar. Ya da yoldaşlarının normal fəaliyyətlərini davam etdirmələrinə belə icazə verməzlər. Yoldaşların ürək xəstəliyi səbəbiylə günahkarlıq eşidə bilərlər; bunun öz səhvlərindən qaynaqlandığını düşünərək özlərinə əziyyət edərlər. Digər ailə üzvlərinin çox narahat ola bilərlər. Siz və ailəniz depressif və anksiyetik sinizsə ciddi qarşıdurmalar ortaya çıxa bilər. Bir ürək böhranı və ürək əməliyyatı sizin və yoldaşınızın hər zamanki rollerinizi dəyişdirə bilər. Məsələn yoldaşınız evin dolanışığını təmin edən adam olmaq məcburiyyətində qala bilər və ya daha əvvəl sizin boynuna götürdüyünüz ya da paylaşdığınız ev işlərini tamamilə boynuna götürməkdən hoşlanmayabilir. Hər iki vəziyyətdə də yoldaşınız xəstəliklə baş yetirməniz və uyğunlaşma sağlamanızda əhəmiyyətli rol oynayacaqdır. Yoldaşlar tez-tez cinsi əlaqənin ehtiva risklər və cinsi əlaqə əsnasında ortaya çıxan Kariya simptomlar səbəbiylə qayğı duya bilərlər. Xəstənin cinsi problemləri və əlaqədəki digər problemlər səbəbiylə kaygılanabilirler. Yoldaşınız hirs və xəyal qırıqlığı hiss edə bilər. Bir cütün hər vaxt cinsi problemləri ola bilər. Bir ürək böhranı və ya əməliyyatından sonra bu problemlər ağırlaşabilir. Geniş şəkildə duylan şikayətlənmələr bunlardır:

Yoldaşın cinsi əlaqə üçün səhv zaman seçməsi;

Gevşeyememe, maraqsızlıq və ön sevişməyi qeyri-kafiliyi.

Bir qayda olaraq, bir cüt cinsi əlaqə mövzusunda xəstəlikdən əvvəl nə qədər tez şikayətlənirsinizsə xəstəlikdən sonra o qədər seyrək cinsi əlaqəyə girməkdədir. Problemlər üzərinə danışın. Cinsi ehtiyaclarını və qayğılarını mübahisə cütlər problemləriylə daha yaxşı baş edər kimi görünürlər. Yaxşı ünsiyyət erkən və daha yaxşı cinsi əlaqəyə yol aça bilər. Cütlər ayrıca qayğılarını və qorxularını həkimlə da konuşmalıdırlar. Bu tək başına və birlikdə edilə

Cinsi Əlaqəyə yenidən başlamaq qaydaları

Bu qaydalar sizin və yoldaşınızın tam bir cinsi fəaliyyətə yenidən başlamaq kömək edə bilər;

Hər ikinizinde istirahət və stressiz olduğunuz bir vaxt seçin. Cinsi əlaqə üçün ən yaxşı zaman rahat bir gecə yuxusundan sonra səhər erkən ya da qısa bir gündüz yuxusu sonrasıdır.

Yaxşı bir yeməkdən sonra cinsi əlaqəyə girmədən əvvəl 1-3 saat gözləmək ən yaxşısıdır. Beləcə qidaların həzm edilməsinə icazə verilir. Digər fiziki fəaliyyətlər kimi qidaların həzm edilməsi daha çox qan tələb edir. Qidaları həzm üçün çox qan istifadə ürəyiniz qan tələb edən digər tədbirlər üçün daha çox işləmək məcburiyyətində qalır.

Narahat edilmeyeceğiniz, tanıdığınız, dinc bir yer seçin.

Cinsi əlaqədən əvvəl resept edilmiş dərmanlarınızı alın.

Bir infarktından və ya əməliyyatından sonra, insanların% 75-i ön sevişmə formalarını ya da cinsi mövqelərini dəyişdirməzlər. Bəziləri üçün ürək xəstəsinin altda olması daha yaxşıdır amma ürək əməliyyatından dərhal sonra insizyon səbəbiylə narahatlıq hiss edə bilərsiniz. Bu vəziyyətdə yoldaşınızla üz-üzə gələcək şəkildə ya da yoldaşınız önünüzdə və ya arxanızda olmaq üzrə yan yatın. Bu mövqelər sinə divarına daha az təzyiq edər və nəfəs almanızı asanlaşdırar. Nəfəs alıb verməkdə çətinlik çəkirsinizsə yoldaşınızla üz-üzə bir kürsüyə otura. Ayaqlarınızı yerə qoya qədər alçaq, geniş əsaslı kürsü istifadə etmək yaxşı deyil. Tibb bacısının ya da həkiminiz cinsi nizamlamalarını və alternatiflerinizi tartışmanıza kömək edə bilər. Mastürbasyon bəzi kəslərin özünə güvenmelerini yenidən qazanmalarına və birləşməyə keçidin kolaylaşmasına kömək edə bilər. Daha az ürək cavaba gətirib çıxarar və bədənin metabolik enerjisini daha az istifadə edər. Cütlər ürək simptomlardan qorxduqları üçün ya da cinsi problemlər səbəbiylə cinsi əlaqəyə maraqlarını itirə amma yenə də sarılaraq və oxşayaraq yaxşı bir əlaqə qura bilərlər.

Cinsi  əlaqə əsnasında əlamətləri ortaya çıxarsa nə etməli?

Cinsi əlaqə əsnasında ürəyiniz daha sürətli və daha güclü təyin edər, bədəniniz kızarabilir və nemlenebilir. Bu dəyişikliklər normaldır. Ürəkdəki gərginliyin semptomu deyil. Ürəyin, yükünü kaldıramadığını göstərən angina simptomları bunlardır:

Çənədə, boyunda, qolda, sinədə ya da mədədə bir təzyiq, ağrı ya da narahatlıq hissi, diqqətə çarpan nəfəs alma çətinliyi və çox sürətli ya da nizamsız ürək atışları.

Cinsi əlaqə əsnasında bu simptomlardan hər hansı biri ortaya çıxarsa, yoldaşınıza vəziyyəti bildirin, etkinliğinizi azaldın, istirahət edin və həkiminizin reseptini görə dərman alın. Semptomlar yox olunca cinsi fəaliyyətə yenidən başlaya bilərsiniz. Semptomlar dərmanlarla gerilemez tya da cinsi əlaqəyə yenidən başladıqdan sonra təkrarlasa tibbi yardım axtarın. Aşağıdakı vəziyyətləri həkiminizə bildirin:

Cinsi əlaqədən sonra uyğun gəlməkdə və ya istirahətdə çətinlik çəkirsinizsə,angina yeri, sayı və ya şiddətində bir dəyişiklik farkederseniz; ya da çox yorğunsa gündəlik rutininizde ya da dərmanlarda kiçik bir dəyişiklik etməniz gərəyə bilər.

Köhnəsi kimi deyilsə

Ürək xəstəliyi olmayan siyahısına cinsi problemləri ola bilər. Bu problemlərə iştirak edən faktorlar bunlardır, çox çox spirt, bəzi dərmanlar və nəzarət altında olmayan tibbi problemlər, yorğunluq və yaxşılaşma stressi.

Cinsi rollarda dəyişikliklər olduğunda insanlar özlərinə etibarlarını itirə bilərlər. Aşağıdakılar əlavə olunduğunda cinsi problemlər daha da ağrılaşabilir:

Qorxu, Evlilik qarşıdurmaları, Əvvəlki cinsi problemlər ailevi, hüquqi və ya maliyyə problemlər; və ya depressiya və ya digər stresslər.

Duyğularınız, problemlər və mümkün səbəbləri potensial həllər haqqında danışın. Bu problemlərlə maraqlanmasanız, daha kompleks fiziki, romantik və ictimai problemlər ortaya çıxa bilər.

Cinsi danışmanlığa nə zaman müraciət etməli?

Cinsi əlaqəyə bağlı problemlər əhəmiyyətli bir qayğı vəziyyətinə gəldiyində siz və yoldaşınız həkiminizə məsləhətləşə bilərsiniz. Suallarınızı tək başına ya da cüt olaraq soruşa bilərsiniz. Bəzi cütlər cinsi istək və qayğılarını, bir-birləriylə ya da bir məsləhətçilə müzakirə xoşlanmazlar. Amma belə bir müzakirədən siz və yoldaşınız fayda təmin edə bilərsiniz.

Ürek xəstələrində Viagra istifadəsi

Kişilərdə, uyğun seksual xəbərdarlığa qarşı peniste ereksiyanın (setleşmenin) olmaması xüsusilə irəliləyən yaşla birlikdə tez-tez rast gəlinən bir vəziyyətdir. Ereksiya pozuqluğunun müalicəsində viagra ilə müsbət nəticələr alınmaqdadır. Ereksiya probleminin viagra ilə ortadan qalxıb kalkmayacağı istiqamətindəki sual işarələri və mümkün müsbət nəticə sırasındakı ani, həddindən artıq həyəcan ürək baxımından mənfi təsirlər meydana gətirər. Bütün bunlar nəzərə alınaraq ürək xəstəliyi olanlarda və olmayanlarda Viagranın ürək üzərinə təsirləri araşdırılmışdır.

Ürək xəstəliyi olmayanlarda Viagranın ürək-damar sistemi üzərinə əhəmiyyətli bir mənfi təsiri gösterilmemiştir.Viagra qan təzyiqində yüngül enişə (sistolik qan təzyiqində 8 mmHg, diastolik qan təzyiqində 5 mmHg qədər) səbəb olsa da bu dəyişiklik ümumiyyətlə yaxşı tolere edilir. Viagra istifadəsinin ürək xəstəliyi olmayanlarda infarkt riskini artıma səbəb olduğu göstərilməmişdir.

Ürək xəstələrində isə vəziyyət daha fərqlidir:

Koronar ürək xəstələrində ereksiya probleminə rast gəlinmə nisbəti yüksəkdir. Bunun bir çox səbəbi vardır: cinsi istəkdə azalma, cinsi əlaqədən qaçınma, depressiya və istifadə edilən dərmanlayar kimi. Tac artar xəstələrində də viagra müalicəsi ilə müsbət nəticələrin alınmasına qarşı müalicəyə başlamadan əvvəl diqqətli bir qiymətləndirmə lazımdır. Xəstələr iki qrupda ələ aınmaktadır:

1-müalicəylə ürək xəstəliyi ilə əlaqədar şikayətlənmələri nəzarət altına alınanlardan:

Xəstələrin məşq testinə alınmaları və test nəticəsinə görə cinsi əlaqə sırasındakı riskin müəyyənləşdirilməsi gərəyə bilər. Yenə bu xəstələr müalicədə tez-tez istifadə nitrat qrupu dərmanları alıyorlarsa bu dərmanların qətiliklə viagra ilə birlikdə alınmamaları, ən azı 24 saat əvvəlində kəsilmələri lazımdır. Əks təqdirdə ciddi qan təzyiqi enişi əhəmiyyətli problemlər yarada bilər. Bir ürək mütəxəssisi tərəfindən değerlendirilme şərtiylə bu qrupdakı xəstələrdə viagra istifadə edilə bilər.

2-Şikayətlənmələr müalicəylə nəzarət altına alına olanlarda ya da yaxın zamanda infarkt keçirənlərdə Viagra istifadəsindən qaçınılmalıdır.

Səhv inançlar

Cinsi əlaqə və ürək xəstəliyi haqqında narahatlığa səbəb olan və yaxşılaşmağı yavaşladan bir çox səhv inanc vardır. Aşağıda məşhur bəzi səhv inanclar və gerçəklər ələ alınmaqdadır:

Səhv Din: Kişilər və qadınlarda yaşından etibarən empotans ortaya çıxar. Ürək xəstəliyi hər zaman empotansa və cinsi istəksizliyə gətirib çıxarar.

Doğru: Yaşlı kişilər daha yavaş ereksiya ola bilər, amma əksəriyyətlə cinsi əlaqəni davam etdirə və ejakülasyonu gənclərdən daha yaxşı nəzarət edə bilərlər. Qadınlar menapozda sonra da cinsi əlaqədən zövq ala bilərlər. Hətta bəzi hallarda daha çox zövq ala bilərlər. Bunun səbəbi qismən qadının hamilə qalma narahatlığından xilas olmasıdır.

Səhv Din: Ürək infarktından sonra cinsi əlaqə əksəriyyətlə ani ölümə səbəb olar.

Doğru: Bu vəziyyət nadir olaraq görülər. Olduğunda da ümumiyyətlə evlilik xarici cinsi əlaqədə görülər. Evlilik xarici cinsi əlaqə böyük bir ehtimalla evlilikdeki cinsi əlaqədən daha streslisiniz. Yeni bir partnerle performans narahatlığı daha çox eşidilə bilər. Bəzən çox qida və spirt alınar. Evlilik xarici cinsi əlaqə ümumiyyətlə yeni bir məkanda olar.

Səhv Din: Spirt cinsi əlaqə üçün mükəmməl bir xəbərdar edəni.

Doğru: Az miqdarda alınan spirt gərginliyin, qorxuların və günahkarlıq duyğusunun azalmasına kömək edə bilər. Bu da performansınızı və duyğularınızı mənfi təsir edə bilər. Digər tərəfdən spirt güclü bir deprsandır. Performansınızı daha çox mənfi cəhətdən təsir edir. Spirtin uzun dövr təsirləri ciddidir. Empotans gelieşn alkoqoliklər içkini buraxdıqdan sonra belə iyileşmeyebilirler.

Səhv Din: Kişilik hormonu kişilərdəki cinsi dürtünü artıra bilər.

Doğru: Kişilik hormonu səviyyələri düşən kişi daha çox cinsi impulsları və cinsi qabiliyyətə sahib ola bilərlər. Bu, testosteron deyilən bir dərman alındıqdan sonra görülər. Amma bu dərman hormonun qanda normal səviyyələrə çatmasını təmin etməz.

Səhv Din: menapozda sonra ya da qadınlıq hormonları (östrogen) az olan qadınlarda östrogenler cinsi dürtünü artırar.

Doğru: İndiyə qədər heç bir işdə östrogenlerin qadınların cinsi impulslarını artırdığı bildirilməmişdir. Amma bu hormonlar və kremlər vagina kayganlaştırarak penisin girməsini asanlaşdıra bilər. Beləcə cinsi birləşmə kadınar üçün daha asan ola bilər.

Səhv Din: Ürək xəstəsinin cinsi əlaqə əsnasında altda olması ən yaxşıdır.

Doğru: Işlər üstdə ya da altda olmanın heç bir üstünlüyü olmadığını göstərir.

Səhv Din: Cinsi əlaqə ilə müqayisədə mastürbasyon əsnasında ürək sürəti cavabı çox daha aşağıdır.

Doğru: Mastürbasyon əsnasında ürək sürəti cavabı daha aşağıdır amma çox daha aşağı deyil.

Səhv Din: Bir ürək böhranından sonra cinsi impuls və fonksiyondaki azalma ürəyin cinsi əlaqənin fiziki tələblərinə cavab verməməsindən qaynaqlanır.

Doğru: Bir neçə hadisə xaricində ürək böhranının xaricində, cinsi impuls və funksiya üzərindəki təsiri fiziki deyil, psixoloji olduğu görülmüşdür. Cinsi əlaqənin fiziki yükü azdır. Templi bir sürətlə 2 qat nərdivan çıxmaqdan fərqsizdir.

Səhv Din: Cinsi əlaqə əsnasında angina ortaya çıxarsa, bir daha cinsi əlaqədən uzaq dayanmaq lazımdır.

Doğru: Cinsi əlaqə əsnasında sinə ağrıları nadir ürək xəstəsinin cinsi əlaqədən imtina etməsini tələb edəcək qədər şiddətlidir. Doktor cinsi əlaqədən 15-20 dəqiqə əvvəl Nitrogliserin (ekvivalent bir tablet) almasını təklif edə bilər. Bu ürəyin işinə kömək edəcək və ürək ağrısını dayandıracaq. Həkiminiz ayrıca fiziki problemləri saptamanıza köməkçi olmaq məqsədiylə bir məşq testi verə bilər. Sinə ağrılarını dayandırmaq üzrə nizamlı olaraq dərman almanızı xahiş edə bilər. Ayrıca daha çox məşq etmənizi söyləyə bilər.

Nəticə: Siz və yoldaşınız cinsi əlaqə mövzusunda özünüzü daha yaxşı hiss etdiyiniz zaman, həyatınızın digər sahələrində də vəziyyət düzelebilir. Ürək xəstəliyi həyatınızı xoşlamadığınız bir şəkildə dəyişdirə bilər. Ancaq eyni zamanda nəyin daha əhəmiyyətli olduğunu düşünmemenize də imkan təmin edə bilər. Bundan yarala! .. Ailəniz və dostlarınızla əlaqələriniz daha yaxşı ola bilər.

Cinsi Terminlər Lüğəti

Cinsilik: Bir kişinin ya da qadının şəxsiyyətinin cinsi duyğuların və davranışların hamısını ehtiva edən bir istiqaməti.

Disfonksiyon, cinsi: Qeyri-kafi cinsi cavab və orgazm ola bilməmə.

Ejakulasyon: Meni boşalması.

Empotans: Kişinin penisin sertleşmediği üçün cinsi əlaqə kuramaması.

Ereksiya: Cinsi xəbərdar edilmənin və ya xəyalların nəticəsi olaraq penisin sərtləşməsi və böyüməsi.

Frigidite: Qadının orgazm ola bilməməsi; anormal cinsi istək olmaması.

Mastürbasyon: Cinsi birləşmə xaricindəki yollarla genital orqanları ümumiyyətlə orgazma çatdıracaq şəkildə xəbərdar edim.

Orgazm: Cinsi fəaliyyətdə cinsi xəbərdar edilmənin zirvəsi ya da zirvəsi.

Önsevişme: Cinsi birləşmədə yoldaşların bir-birlərini öpərək, toxunaraq və oxşayaraq xəbərdar ilk grade.

Xəbərdar: cinsi olaraq Həyəcanlanmaq.

Vagina: Qadında jakabodan uterus servixine uzanan keçid.

Vaginal islanma: Cinsi xəbərdarlıq sonrası sekresyonları yolu ilə təbii olaraq ya da sürüşkənləşdirici kremlər ya da yağlar istifadə Vaginanın səthində ortaya çıxan aydın maye.

Varikosel

Xayanın toplar damarlarının bir yada bütün sahələrinin tıxanmaqı və ya iğ şəklində genişlənməsinəticəsində qapaqların pozulması çirkli qanın yığılmasıdır.

Ailəvi (genetik) amillər
Uzun müddət ayaqda qalmaq
İsti şəraitdə işləmeq
İsti su ilə çimmək vərdişləri
Böyrəkdə olan kütləvi xəstəliklər

Varikosel Xəstəliyi;

Sperma hüceyrələrinin sayında, canlılığında azalmağa quruluşunda pozuqluqlar edərək xromosom quruluşunda pozulmağa gətirib çıxardığı bu səbəblərlə sonsuzluğa səbəb olduğu edilən araşdırmalar nəticəsində görülmüşdür.

Müalicəsi:

Mikrocərrahiyyə üsulu ilə lokal anestezi altında Qasıq ilə testis arasından bir santimetr kəsi ilə mikroskop yoldaşlığında 4,5 büyütmeli mikrogözlük köməyiylə damar, sinir, limfa kanalı dəqiq bir görünüş altında görülərək edilər, Qasıq kanalı geniş isə daraltılır xayanın Qasıq kanalına qaçması önlenerek sperma canlılığı artması daha normal morfologiya olan sperma meydana gəlməsinə imkan sağlanır.Estetik edilərək bağlanılan əməliyyat yerində iz qalmaz, tikiş alma olmaz əriyərək yox olar

Xəstəxanada iki- üç saat qalır və evinə gedərək gedər xəstələrimiz üç gün istirahət kifayətdir bir həftə sonra cinsi əlaqə daxil normal həyatına davam edə bilər.

Op. Doktor Mustafa Kemal HÜR
Ürologiya Mütəxəssisi

Varikosel ve kişi sonsuzluğu

Uşaq olmaması səbəbiylə müraciət kişilərin təxminən% 40ında varikosel xəstəliyi təsbit edilir.

Varikosel, kişi sonsuzluğunun ən çox səbəbidir. İlk varikosel əməliyyatı 1955-ci ildə keçirilmişdir. Azerbaycanda cütlərin uşaqlarının olmaması vəziyyətində ilk həkimə müraciət hər zaman qadın olmaqdadır. Sonsuzluq dəyərləndirmələrində ilk edilməsi lazım olan əməliyyat kişi xəstənin sperma tahlilinin edilməsidir və kişi xəstənin urologiya həkimi tərəfindən müayinə edilərək dəyərləndirilməsinin.

Lakin Azerbaycanda  ümumiyyətlə əvvəl qadınla əlaqədar bütün tədqiqlər edilib heç bir şey olmadıqda kişi xəstədən təhlil tələb urologiya həkiminə getməsi təklif edilər. Xəstədə edilən tədqiqlər nəticəsində bir problem təsbit edilsə ona istiqamətli müalicə tətbiq olunur. Uşaq olmaması səbəbiylə müraciət kişilərin təxminən% 40ında varikosel xəstəliyi təsbit edilir.

Varikosel, testis ətrafında olan pleksus pampiniformis adı verilən toplardamar şəbəkəsindəki anormal genişləməyə verilən addır. Varikosel sıxlıq olaraq ümumi olaraq kişilərin% 15’inde görülməkdədir.

Varikosel, xayalarda ağrı, sallanma, qıça yayılan ağrı, xayada kiçilmə kimi narahatlıqlara yolaçtığı üçün xəstələr bu şikayətlərlə də urologiya həkiminə başvurabilmektedirler. İndiki vaxtda internetdən şikayətlərin araşdırılması, televiziyalardakı səhiyyə proqramları sayəsində bir çox xəstə həkimə məndə varikosel var mı deyə müraciət edirlər. İnternetdəki axtarış mühərriklərinə kəslər şikayətlərini yazdıqlarında ola biləcək xəstəliklər qarşılarına çıxmaqda və həkimə getmədən bəzi məlumatlara əldə edə bilirlər.

Varikosel Xəstəliyim var mı deyə gələn xəstə, əməliyyat olmam lazımdır mi? Ameliyatsız bir müalicəsi var mı? kimi başına ilişən suallarına cavab axtarmaq üçün həkimə müraciət edir. Hər varikosel xəstəsinin əməliyyat olması lazım olmamaqdadır. Əvvəlcə xəstə gəldiyində şikayətləri öyrənilir, müayinəsi aparılır və ümumiyyətlə müayinədə varikosel olub olmadığı dəqiq olaraq müəyyən edilir. Lakin tanısın radioloji olaraq kesinleştirlmesi üçün skrotal doppler ultrasəs testi edilər. Skrotal doppler ultrasəs testində, testislərin quruluşu, böyüklüyü qan axını ölçülərək qalınlaşmış damar diametrləri və reflüks vəziyyəti ortaya qoyulur.

Müayinə və Radyologiya tədqiqlər nəticəsində varikosel diaqnozu qoyulan xəstədən 20 gün içində 2 ədəd sperma analizi etdirib gətirməsi xahiş olunur. Sperma analizi əvvəli ən az 2 gün ən çox 5 günlük cinsi pəhriz tələb olunur. Xəstə laboratoriyada mastürbasyon edərək verilən kobud spermasını boşaldar. Laboratoriyada sperma sayımı sayılaraq hesabat xəstəyə verilir. Xəstənin 2 ədəd sperma təhlilinə baxaraq urologiya həkimi əməliyyat lazım olub-olmadığını qərar verir.

Sperma təhlilini sperma sayı və / və ya irəli sperma hərəkəti zəifdirsə əməliyyat edilməsi lazımdır lakin edilən tədqiqdə dəyərlər normal isə əməliyyat zərurəti yoxdur.

Varikosel, yetkin yaşlarda olduğu kimi uşaq və ergen yaşlarda da görülə bilməkdədir lakin 10 yaşdan altında daha az görülməkdədir. Varikosel sol tərəfdə sağa nisbətən daha tez-tez görülməkdədir. Tək tərəfli varikosel solda olduqca tez görülərkən, sağda tək tərəfli Varikosel çox rast gəlinməz.

Varikosel müalicəsi üçün indiki vaxtda ən ideal müalicə variantı, Mikrocərrahiyyə varikosel əməliyyatıdır. Bu texniki sayəsində arteriyaların qoruna bilər, bütün kiçik toplardamarlar qoşula və limfa damarlarının qorunması təmin edilə bilər. Mikrocərrahiyyə texniki istifadə edilən varikosel əməliyyatları sonrası xayada kiçilmə, hidrosel formalaşması və varikosel təkrarlama nisbətləri çox daha minimaldır.

Vertigo, bədənin tarazlıq sistemində yaşanan bir problem səbəbiylə ortaya çıxan baş dönməsidir.  əlamətləri; baş gicəllənməsi, halsızlıq, şiddətli baş ağrısı, mədədə bulanma və bayıltıdır.

Təzyiq düşməsi ilə əlaqədar baş dönmələri vertigo daxilində deyil. Vertigo ilə nəzərdə tutulan labirentit, daxili qulaq iltihabı, Meniere xəstəliyi kimi vəziyyətlərdə olan baş dönməsidir. Qorxuya bağlı baş gicəllənməsi də vertigo daxilində yer alır.

Baş gicəllənməsi hər xəstə tərəfindən fərqli izah edilir. Hər tərəf dönür, başımı tutamıyorum, yer ayağımın altından sürüşür, bir yana doğru kayıyorum, kafamın içi boşalır, gözlərim qaralır şəklində şərhlər tez duyulur. Bunların hamısına birdən baş gicəllənməsi deyilir.

Siz də özünüzdə vertigo olub olmadığını sadə bir test edərək anlaya bilərsiniz. Ayaqda öz ətrafınızda 2-3 dk dönün ya da belinizle əyilərək başınızla yumru çəkin. Qısa bir müddət sonra ətrafınızdakı hər şey dönməyə başlayırsa, özünüzü bərbad hiss edirsinizsə sizdə də vertigo var deməkdir. Vertigosu olan kəslər ətrafında dönülən hərəkətlər xaricindəki digər hərəkətləri edə bilərlər. Diqqət etməsələr bir dəfə tam olaraq vertigo yaşasa özlərinə gəlmələri ən az 2-3 saat davam edir. Məsələn başı yuxarı aşağıya silkələmək vertigoyu təsir etmir, yalnız dönmə hərəkətləri başla yumru çəkmə kimi hərəkətlər vertigo üçün təsirli olur.

Şikayətlər

Baş gicəllənməsi hər xəstə tərəfindən fərqli izah edilir. Hər tərəf dönür, yer ayağımın altından sürüşür, bir yana doğru kayıyorum, kafamın içi boşalır, gözlərim qaralır şəklində şərhlər tez duyulur. Bunların hamısına birdən baş gicəllənməsi deyilir. Baş gicəllənməsi olan xəstələrdə, səbəbin nə olduğuna görə başqa əlamətlərdə olur. Qulaq xəstəliklərinə bağlı baş qurmalarında bereberinde qulaq zingildəməsi, eşitmə azlığı, qulaqda təzyiq hissi, bulanma-qusma, qulaq axıntısı və gözlərdə anormal hərəkətlər (Nistagmus) müəyyən oluna bilər. Nevroloji xəstəliklərə bağlı baş qurmalarında isə baş ağrısı, uyuşmalar, iflic, göz hərəkətlərində anormallıqlar ola bilər. Baş gicəllənməsi ilə tapıla biləcək digər şikayətlər çox dəyişən ola bilər. Ancaq bir çox xəstədə da yalnız baş gicəllənməsi mövcuddur.

Səbəblər 

Yuxarıda izah edildiyi kimi baş gicəllənməsi bir çox orqana bağlı ola bilər. Ancaq burada daha çox daxili qulaqdakı baş gicəllənməsi edən xəstəliklərdən bəhs ediləcək. Daxili qulaqdakı hər hansı bir xəstəlik digər qulaq şikayətləri ilə birlikdə baş gicəllənməsi edə bilər. Ancaq yalnız baş dönməsinin meydana gələ bilər. Baş gicəllənməsi edən qulaq xəstəlikləri arasında bunlar sayıla bilər:

  • ÜSYE (üst tənəffüs yolu infeksiyaları) sonrası iç qulaq cəlb
    Mövqeyə bağlı baş gicəllənməsi (BPPV olaraq qısaldılır və daxili qulaqda tarazlığımızı sağlayan toza bənzər bəzi maddələrin fiziologiyasının pozulması)
    Meniere xəstəliyi (Daxili qulaqdakı maye kimyəvi vəziyyətlərinin dəyişərək təzyiq artımı etməsi)
    Vestibüler Nörinit (Daxili qulaqdakı tarazlıq ilə əlaqədar siqnalları beyinə çatdıran sinirin iltihablanması)
    Xroniki orta qulaq iltihaplarının daxili qulağa yayılması (labirentit)
    Menenjit və ya digər odlu xəstəliklərin içkulağı təsir etməsi
    Daxili qulaqda və ya iç qulaq sinirindeki tumoral xəstəliklər.
Diaqnoz
Baş gicəllənməsi üçün nə kimi tədqiqlərin ediləcəyi müayinə sonunda əldə edilənməlumatlara görə edilər. Əgər müayinə nəticəsində qulaqla əlaqədar bir xəstəlikolmadığı qərarına səmərə verdikdə həkiminiz sizi digər branşlara yönəldəcək. Ancaqbuna qərar verərkən müayinə sonrası bəzi tədqiqlər adətən edilir. Bu tədqiqlər arasındaən sıx müraciət edilən odiometri adı verilən və həm eşitmə, həm də daxili qulaqfunksiyaları haqqında bizə məlumat verən test tətbiq olunar. Ayrıca yenə qulaqlaəlaqədar normal filmlər, kompüter tomoqrafiya və ya maqnetik resonans (MRT) tədqiqiedilə bilər. Bu testlərə bəzi qan təhlilləri də əlavə oluna bilər. Ancaq bir çox qulaqxəstəliyində belə odiometri, kompüter tomoqrafiya ya da MRT ‘ilə belə bir şeygörülmemektedir. Bu kimi testlər ümumiyyətlə şiş kimi daha ciddi problemləri ayırmaqüçün tətbiq olunur.
Mualice
Baş gicəllənməsi özü bir xəstəlik olmayıb başqa xəstəliyin əlaməti olduğu üçün əvvəlcə əsl səbəbin müalicəsi lazımdır. Ancaq bir çox Başdönmesi xəstəsində ortaya dəqiq bir səbəb konamamaktadır. Bu səbəblə əsl məqsəd baş dönməsini aradan qaldırmaq halına dönməkdədir. Qulaq xəstəliklərinə bağlı baş dönmələri (şişlər xaric) ümumiyyətlə qısa ya da uzun zamanda özbaşına ortadan qalxmaqdadır. Çünki digər qulaq zaman içində xəstə qulağın problemini kompensasiya edir. Bu bəzən 6 ay ya da 1 ilə qədər davam edə bilər. Baş gicəllənməsi əgər mövqeli baş gicəllənməsi (BPPV) isə bunun müalicəsi Epley manevri deyilən və həkiminizin sizə müayinə masasında tətbiq bəzi hərəkətlərlə olmaqdadır. Bu hərəkətlər daxili qulaqdakı bəzi partiküllerin yerinə oturmasını təmin etməkdədir. Digər səbəblərdə dərman müalicəsi istifadə etmək lazımdır. Bu məqsədlə müxtəlif dərmanlar istifadə edilsə dərhal dərhal hamısı müəyyən nisbətdə baş dönməsini azaldırlar. Baş gicəllənməsi şiddətli olan xəstələr bəzən serum ilişib xəstəxanaya yatırtmaq lazım ola bilər. Şişlərə bağlı baş dönmələrinin müalicəsi şişin çıxarılmasıdır yəni əməliyyatdır. Dərman müalicəsinə cavab verməyən Meniere xəstəliyi nda da bəzən əməliyyat edilir.

 

Vitreus, göz kürəsinin daxili hissəsini dolduran, jel konsistensiyasında şəffaf bir toxumadır. Göz həcminin təxminən üçdə ikisini qablar və gözün anatomik şəklinin yaranmasına kömək edir. Gözün xüsusilə arxa seqmentinin xəstəliklərində vitrektomi əməliyyatı, yəni vitreus gelinin cərrahi yolla boşaldılması gerekebilmektedir. Vitrektomi sonrası vitreus gelinin yeri Humor Aköz adı verilən göziçi salgısal mayesi doldurur.

Vitrektomiya və ya digər adı ilə Pars Plana Vitrektomi (PPV), 0.5-1 mm dən daha incə diametrli kəsici və əmici bir alətlə gözün içərisinə girilərək, gözün arxa hissəsində geniş sahədəki boşluğu dolduran şəffaf geli, yəni vitreusu olduğu yerdən ayırıb qismən və ya tamamilə boşaldılması əməliyyatıdır. Vitreusun boşaldılması, Vitreoretinal cərraha retinaya və onda yaranan patoloji çatma imkanı verir.

Vitrektomiya Əməliyyatının Məqsədı Nədir?

Bu əməliyyatlarda göz içi mayesi (vitreus) içindəki qanamaların, çekinti edən bantlar, göz içi xarici cisim və ya infeksiya varsa onun təmizlənməsi və retinanın (gözün sinir şəbəkəsi təbəqəsi) təkrar köhnə anatomik quruluşuna qovuşması hədəflənər. Qanamalar, iltihab hüceyrələri, xarici cisimlər və çapıq toxumaları görünüşün qəbul edildiyi retinaya çatmasına mane olaraq görmə funksiyasını bozuyorsa, vitrektomi ilə bunun düzəldilməsi lazımdır. Vitrektomi ilə lazımlı olan xəstəliklər müalicə edilməzsə korluq və gözün tamamilə itkisi söz mövzusu ola bilər. Məsələn retina yırtığı, dəstə, göz içi infeksiyası və xarici cisimlərin olan bir xəstə müalicə edilməzsə gözdə zaman içində işıq hissi itkisi və ftiziz (gözün kiçilib sönməsi) qaçılmaz ola bilər. Əməliyyatın öndər məqsədi bu kimi vəziyyətləri qarşısını almaqdır. Ümumiyyətlə, ilk vitrektomi əməliyyatında anatomik və vizual müvəffəqiyyətə çatmaq planlanır; bəzən, bunu bacarmaq üçün təkrarlayan əməliyyatlar gerekebilmektedir.

Vitrektomiya Hansı göz xəstəliklərində tətbiq edilir? 

Vitrektomiya tətbiqinin bir çox səbəbi vardır.
Ən əhəmiyyətli göstəricilər:
– Diyabetik göz xəstəlikləri (Şəkər xəstələrində görülən irəli patologiyalar)
– Vitreus qanaması (göz içi qanama)
– Makula dəliyi (görmə mərkəzində dəlik)
– Makular Pucker (görmə mərkəzində qırışları)
– Retina dəstə və cırıqlar (gözün sinir şəbəkəsi təbəqəsinin qopması) – Preretinal membranlar (sinir şəbəkəsində yaranan oxları) – ROP (erkən doğuma bağlı olaraq uzun müddət oksigen çadırında qalan körpələrdə görülə bilən vaxtından retinopatisinde)
– Katarakt cərrahiyyəsi sonrası göz içində lens qalığı fəsadları – Endoftalmi (Katarakt və digər göz əməliyyatları sonrası göz içi infeksiyalar)
– Göz xəsarət müalicəsi və göz içi xarici cisim çıxardılması

Vitrektomiya Necə  edilər?

Vitrektomi əməliyyatı lokal ya da ümumi anestezi altında edilə bilər.
Gözün öndən baxıldığında rəngli görünən (iristen gələn (göz rəngini verən iris təbəqəsi önündəki) yumru, şəffaf saat şüşəsi kimi görünən aladuran kornea deyilən sahənin xaricindəki ağ hissəsindəki skleraya mikro kesiyle 3 daxil edilərək (ümumiyyətlə Pars Plana deyilən rəngli hissəyə yaxın sahədən) əməliyyat həyata keçirilir. Giriş biri göziçi təzyiqini təşkil məqsədli maye vermək üçün, digər girişlər də görünüş məqsədli işıq qaynağı üçün və vitrektör (kəsici və əmici alət) alətinin girməsi üçün istifadə edilər.
Vitrektomiya əməliyyatları bu məqsədlə inkişaf etdirilmiş irəli texnologiya məhsulu vitrektomi cihazı köməyiylə əməliyyat mikroskopu altında yatan xəstənin göz içini görə bilmək üçün kontakt linza və ya nonkontakt göstərmə sistemləri, laser cihazı (retina yırtığını yapışdırmaq üçün) istifadə edilir. Gözünüzdəki xəstəliyin tipinə ya da ciddiliyinə görə gözün içinə maye yerinə hava, qaz, silikon kimi tampon maddələr verilməsi lazım ola bilər. Hava və ya silikon, əməliyyat sonrası Gözünüzdəki xəstəliyin müalicəsini, göz içində qaldığı müddətcə davam etdirər. Bu maddələr içində silikonun təkrar geri alınması söz mövzusu ola bilər. Digərləri, yəni hava və qaz özbaşlarına əmilər. Ancaq, bu dövrdə göziçindeki hava / qaz (1 həftə qədər) (qazlar üçün 2 ay qədər) xəstənin görməsi azaldır; silikon yağı istifadə isə ilk gündən etibarən görməyə başlamaqla birlikdə gözün daha az görmesi- silikon yağı alınana dek- söz mövzusudur. Son illərdə trans konjonktival (ümumiyyətlə tikiş tətbiq olunmadan əməliyyatın bitirilebildiği) vitrektomiya sistemləri istifadə edilməyə başlanmış olub, çox kiçik girişlerle ən az yan təsir meydana gətirərək tikişsiz əməliyyatlar aparılır.

Vitroktemiya əməliyyatında problemlər nələrdir?

Göz içinə hava / gaz verilənlərdə günlərlə (3 gün-3 həftə) üzüstə yatma zəruriliyi gətirilə bilər. Göziçi təzyiqi əməliyyat sonrası erkən dövrdə yüksələrək tam bir korluğa vara biləcək şəkildə retinanın bəsləyici damarını tıxaya bilər. Əməliyyatın sıx görülən yan təsirləri katarakt inkişafını sürətləndirməsi, yenidən qanamanın inkişaf edə bilməsi, retinanın (şəbəkə təbəqə) yerindən ayrılmasıdır. Bu kimi vəziyyətlərdə yenidən cərrahı gərəyə bilər.

Əməliyyat sonrası görmə yaxşılaşması nə vaxt təmin edilər?

Göz həkimləri tərəfindən, əməliyyat sonrası görmə təxmini etmənin ən çətin olduğu əməliyyat vitrektomi əməliyyatıdır. Vitreus və retinanı təsir edən sistemik (şəkər və hipertansiyon kimi) ya da hər hansı bir göz xəstəliyi varsa, dərman və ya lazer kimi müxtəlif müalicə edilər, ancaq xəstəlik irəliləməsi qaldırılmasa xəstələrə vitrektomi əməliyyatı tətbiq olunmaqdadır. Təəssüf ki, bu ankı tibb elminin çatdığı texnologiya ilə süni göz içi retina üretilmemiştir. Nəticə olaraq əməliyyat zamanı zədələnmiş, daha əvvəl lazer, iynələr edilmiş və ya travma almış retina toxuması təmir edilməyə çalışılar. Yəni aydın olacağı üzrə vitrektomi əməliyyatı ilə toxuma dəyişikliyi deyil, toxuma təmiri aparılır. Əməliyyatın anatomik müvəffəqiyyəti, təyin olunan bu hədəflərə çatmaqdır, funksional müvəffəqiyyətə, yəni sinir toxuması olan və yenilenmeyen retinada (şəbəkə təbəqə) əldə edilə biləcək görmə səviyyəsi ancaq əməliyyatdan müəyyən bir müddət sonra təyin oluna bilər. Əlbəttə bu nəticələr görməyi təmin edən həssas strukturlarının əməliyyat əvvəlində nə qədər təsirlənmiş olduğu ilə də əlaqədardır. Daha əvvəlki ziyan az isə əməliyyat sonrası görmə artımı çox, təsirlənmə çox isə görmə səviyyəsində artım az olur.

Əməliyyatdan sonra göz ilk idarəyə qədər əks söylenmediği müddətcə bağlı qalmalı. (Eczaneden təmiz bağlama pambıq və lentlər alıb gündəlik olaraq dəyişdirə)
Gözə bir həftə müddətlə su değmemeli (əksinə söylenmedikçe); baş arxadan yuyulmalı və gövdə ayrı olaraq yuyulmalı ki gözə su qaçmasın. Islak pambıqla göz ətraflı təmizlənməlidir. Bir həftəni tamamladıqdan sonra göz bağlı olaraq və ovalamadan duş alına bilər.
Göz təmiz olmayan dəsmal, kağız dəsmal vs. ilə silinmemeli.
Gözə təzyiq uygulanmamalı.

Taburcu olarkən mütləq həkimdən hansı dərmanları istifadə etmə lazım olduğunu, damla verilmişsə gündə neçə dəfə və nə qədər müddət ilə damlatılması lazım olduğu məlumat əldə etməlidir.
Taburcu sonrasında gözdə bir miqdar batma və ağrı (ağrı kəsicidir cavab verən) normal habul edilə bilər.
Göz içinə bir maddə verilib verilmədiyini (Hava, Qaz; Silikon kimi) mütləq həkimdən məlumat əldə etməlidir. Əməliyyatdan sonra baş mövqeyi əhəmiyyətli olub həkimdən necə yatmaq lazım olduğunu və nə qədər müddət ilə belə yatma lazım olduğunu soruşaraq öyrənməli və deyilən mövqedə kalınmalıdır.

Göz içinə vitrektomi əməliyyatında qaz verilmişsə gözün qarşısında qara bir qaraltı hiss normaldır. Göz içi qazın növünə görə 2-6 həftə qədər gözdə qalar və bu müddət içində görməyi maneə törətməsi normaldır. Qaz verilən xəstələrin təyyarə ilə səyahət etməsi qadağandır! Qaz tamamilə çekilinceye qədər digər səyahət vasitələri seçilməlidir; bu dövr verilən qazın xüsusiyyətinə görə əməliyyatdan sonrakı 2 həftə-2 ay arasında davam edə bilər. Hər hansı bir səbəbdən ümumi anestezi alma lazım olsa (təcili vəziyyətlərdə) mütləq anesteziya həkiminə gözdə qaz olduğu məlumatı verilməli və ona görə uyğun anestetik maddə seçimi təmin edilməlidir. Qaz çəkildikdən sonra retina dəstə və ya qanamanın təkrar etmə riski azda olsa vardır. Bu səbəblə control müayinələrini kısatmamak olmalıdır.

Göziçine silikon yağı verilmişsə ümumiyyətlə 3-6 ay müddətlə gözdə buraxılar və sonrasında alınması üçün yeni bir əməliyyat edilir. Silikon bir müddət sonra pozularaq gözə zərər vermə ehtimalı (gözün kızrması, göz təzyiqi artması və s) olduğundan mütləq müəyyən aralıqlarla idarəsi tələb olunur. Silikon alınması sonrası retina dekolmanının təkrarlanma etmə riski olduğu da unudulmamalıdır.
Əməliyyatlı gözdə yeni başlayan ya da gedərək artan ağrı (ağrı kəsicidir cavab verməyən), gedərək artan qızartı, görmə səviyyəsində ani yada gedərək kötüleşme şikayətləriniz olursa ən qısa müddətdə əməliyyatı edən həkim, çata bilmədiyiniz təqdirdə isə yaxınınızdakı bir göz həkimi tərəfindən dəyərləndirilməsi lazımdır.

Waardenburg sindromu nədir?

Karlıq, dəri rəngində, saçlarda və göz rəngində soluklukla seyr və ailəvi keçid göstərən bir xəstəlikdir.

Waardenburg sindromu səbəbləri

Waardenburg sindromu otozomal dominant irsiyyət göstərir. Bunun mənası, valideynlərin hər hansı birində xəstəlik olduğunda uşaqlarında təsirlənməsinin. Dörd əsas tipi mövcuddur. Ən sıx görülən tipləri 1 və 2-dir. Tip 3 (Klein-Waardenburg sindromu) və Tip 4 (Waardenburg-Shah sindromu) nadir görülər.

Xəstələrin böyük əksəriyyətində valideynlər də xəstəlik söz mövzusudur. Bir çox fərqli gendə defekt söz mövzusu olduğunda, xəstələr arasında simptomlar fərqlilik göstərə bilər.

Waardenburg sindromu Semptomları

Yarıq dodaq
qəbizlik
Karlıq (ən tez tip 2)
Göz rənglərində fərqlilik ya da həddindən artıq dərəcədə nəfəs mavi gözlər
Oynaqları tam açmadan çətinlik
Dəri rəngi, saçlar və göz rəngində solğunluq (Parsiyel albinizm)
Zehni funksiyalarda yüngül pozulma
Gözlər arası açıqlıqda artma
Saçlarda yama tərzi ağ alan yada saçların erkən ağarması
Nadir hallarda bağırsaq və qollarda problemlərə səbəb ola bilər.
Waardenburg sendromunda muayane və testlər

Odyometri
Bağırsaq keçid müddəti ölçülməsi
kolon biopsiyası
genetik araşdırma
Waardenburg sindromu müalicəsi

Xüsusi bir müalicəsi yoxdur. Simptomlara istiqamətli müalicə tətbiq olunur. Qəbizlik şikayəti olanlarda buna istiqamətli dərmanlar verilə bilər. Eşitmə problemləri yaxından təqib edilir.

Waardenburg sindromu seyri

Eşitmə problemləri kafi müalicə edildiyi təqdirdə xəstələrin çoxu normal həyatlarını davam etdirə bilər.

Waardenburg sindromu ola biləcək fəsadlar

İrəli qəbizlik hallarında genişlənmiş bağırsaqların bir qismi çıxardıla
Tam eşitmə itkisi
Özünə inam problemləri
İntellektual tutumda düşüklük
əzələlərdə tremor
İşletmeler için Google ÇeviriÇevirmen Araç SetiWeb Sitesi ÇevirmeniGlobal Pazar Fırsatları Aracı


1 14 15 16 17

    Turkish Medical Centers © 2012 - 2019 Turkiye Xestexanalari.