Menu
X

Hərf əsasında Axtarışın

Bədən kütlə indeksi nədir?

Bədən kütlə indeksi (BMI), bədən kütlə indeksi və ya İngilis adıyla Body Mass Index, kilonuzun sağlam sərhədlərdə olub olmadığını qiymətləndirmək üçün istifadə edilən bir hesablama metodudur.

Bədən kütlə indeksi necə hesablanır?

BKİ kilonuzun boyunuza nisbətini təməl alan bir hesablanması. Buna görə kilonuzu, metr cinsindən boyunuzun özüylə hasilinə (kadrı) böldüyünüzdə tapdığınız sayı. Yəni düstur: çəki / (Boy x Boy)

Nümunə vermək lazım olsa:

Boy: 1,75 Çəki: 75 olan bir adamın Bədən kütlə indeksi;
Çəki / (Boy x Boy) düsturundan 75 / (1,75 × 1,75) olur ki bu da;
75 / 3,0625 = 24,49 olaraq nəticələnər.
Yəni boyu 1,75 kilosu 75 olan birisinin Bədən kütlə indeksi 24,49’dur.

Aşağıdakı cədvəl Bədən Kütləvi indeksinə görə qəbul edilən kateqoriyaları verməkdədir.

Bədən Kütləvi Index KATEGORİ
18.5’dan aşağısı aşağı kilolu
18.5 – 24.9 Sağlam
25.0 – 29.9 Kilolu
30.0 – 39.9 Obez
40 üzəri Həddindən artıq yada yüksək riskli obez
BMI, kilo vermənizə qərar vermədə hər zaman köməkçi olmağa bilər. Məsələn normaldan çox ya da az əzələ kütləsinə sahibsinizsə, BKİ ölçülməsi doğru nəticə verməyəcək.

xüsusilə;
– Noy inkişaf idmanı ilə məşğul olanlar; BKİ yüksək olsa belə yağ nisbətləri olduqca aşağıdır
– Yaşlılar; Hər nə qədər 25-i altı normal olaraq qəbul edilsə də, yaşlılar üçün 25-27 arası normal qəbul edilir.
– Uşaqlar; Yuxarıdakı hesablama uşaq üçün istifadə edilməz. Uşağınızdan obeziteye şübhələnirsinizsə uşaq həkiminə müraciət edin.

BMI ölçülməsi tək başına səhiyyə bucağında riskinizi belirlemez ancaq bir çox mütəxəssis BKİ’nin 30-dan çox olmasını sağlamlıqsız qəbul edər.

Yaşa, cinsiyyətə, bedensel və ruhi ehtiyaclara görə dəyişən bəslənmənizə sağlam olub olmadığını test edebilirmisiniz!

 

1 – Gündəlik su istehlakının

1-2 stəkan (0) 3-4 stəkan (1) 8-10 stəkan (2)

2 – Səhər naharını mütləq edərəm

Daim (2) Hərdənbir (1) Heç (0)

3 – Pay atlarının

Asla (2) Bəzən (1) Daima (0)

4 – Tez yerim, az çiğnerim

Bəli (0) Xeyr (1)

6-meyvələri qabıqlı və gözlətmədən yerim

Bəli (1) Xeyr (0)

7-Tərəvəzləri əvvəl ayırd edər, sonra yuyar, daha sonra doğrayar, gözlətmədən pişiririm.

Bəli (2) Bəzən (1) Xeyr (0)

8-Ağ çörək yerinə sıxa ehtiva kəpəkli çörəkləri seçərəm

Bəli (2) Bəzən (1) Xeyr (0)

9-Hazır meyvə suları və ya içki çox tez içirəm

Bəli (0) Xeyr (1)

10-Yeməklərdə heyvani yağlar yerinə bitki mənşəli maye yağları istifadə.

Bəli (2) Bəzən (1) Xeyr (0)

11-Orta hesabla hər gün tez-bazar yeməyə pərəstiş.

Bəli (0) Bəzən (1) Xeyr (2)

12 – Spirt istehlakına diqqət edirəm.

Bəli (1) Xeyr (0)

13-yeməkləri dadmadan duz əlavə edirəm.

Bəli (0) Xeyr (1)

14 – Alverə çıxmadan əvvəl siyahı edərəm.

Bəli (1) Xeyr (0)

15 – Bir yerə qonaq əmsə əvvəlki payı yemərəm, aç qalaram

Bəli (0) Xeyr (1)

16 – Gündəlik menümde posalı (tərəvəz, meyvə, salat, paxlalı və s.) Olmasına etina edərəm.

Daim (2) Hərdənbir (1) Nadir olaraq (0)

17 – Çox enerji alımımı məşqlə tarazlıqlarının.

Bəli (2) Hərdənbir (1) Xeyr (0)

18 – Xəmir şirinlər yerinə sütlü şirinləri seçim edirəm.

Bəli (1) Xeyr (0)

19-Yeməklərin qızartma yerinə qızartma, sobada, qaynatma pişirilmesini seçərəm.

Bəli (1) Xeyr (0)

20 – Formada qalmaq və zəifləmək üçün heç çörək yemərəm.

Bəli (0) Xeyr (1)

 

Çatdığınız bal 25-30 isə sağlam qidalanmaq üçün hər şeyi edirsiniz, təbrik. 10-20 isə bu işi çox önemsemiyorsunuz, diqqətli olun! 10 və altı isə dərhal bir bəslənmə-pəhriz mütəxəssisinə müraciət edin.

Bəslənmə və Diyet Mütəxəssisi tərəfindən hazırlanmışdır.

Babasil – insanlar arasında ən çox təsadüf edilən xəstəliklərdən biridir.
Hemorroy – düz bağırsağın ən aşağı hissəsində selikli qişa altında yerləşən venoz damar toxumasının (düyünləri) patoloji şəkildə dəyişməsindən ibarətdir.
Qəbizlik, düz bağırsağın venoz sistemində durğunluq və digər faktorların təsiri altında bu düyünləri öz yerini dəyişməsi (aşağıya doğru sürüşməsi) baş verir. Bir çox hallarda düyünləri ölçüləri xeyli artaraq onların hətta anal dəlikdən xaricə çıxmasına, qanaxmaya, ağrıların və s. əlamətlərin yaranmasına səbəb olur. Bu halda xəstədə hemorroy xəstəliyinin olmasını qeyd etmək olar.
Babasil xəstəliyinin əvvəlində defekasiya aktının bir qədər çətinləşməsi, anal dəlik ətrafında qaşınma, düz bağırsağın son hissəsində yad cismin olması hissiyyatı kimi ilkin əlamətlər qeyd edilir. Daha sonra hemorroy xəstəliyinin əsas əlaməti olan – düz bağırsaqdan qanaxma başlayır. Qanaxma defekasiya aktı (nəcisin xaric edilməsi) zamanı baş verir. Bu zaman qan al-qırmızı rəngdə olub bəzi hallarda nəcis ifrazından sonra şırnaqla xaric olur, əksər hallarda isə xəstələr ilk dəfə olaraq alt paltarlarında və ya tualet kağızında qan izlərinin olmasını qeyd edirlər. Bəzi hallarda hemorroidal qanaxmaları güclü də ola bilər. Daha sonra hemorroidal düyünləri anal dəlikdən xaricə də çıxa bilər. Bəzi hallarda xəstələr düyünləri xaricə çıxmasını hiss edərək öz barmaqları ilə onları geriyə-içəri salmalı olurlar. Daxili babasil ciddi fəsadlarından biri düyünləri boğulmasının. Bu zaman xaricə çıxmış düyünləri içəri salmaq mümkün olmur və arxa dəlikdən sıxılmaları nəticəsində onların boğulması baş verir.
Babasil fəsadlarından biri hemorroidal düyünləri trombozudur. Bu zaman düz bağırsağın daxilində çox güclü ağrı və orada yad cismin olması hissiyyatı yaranır.
Arxa dəlik ətrafında qanaxma və ağrı qeyd edildiyi ilk hallarda insanların yol verdiyi ən böyük səhv, onların həkimə gec müraciət etməsidir. Bir çox insanlarda belə bir səhv fikir formalaşmışdır ki, babasil qorxulu xəstəlik deyil. Yuxarıda bu xəstəlik zamanı baş verə bilən fəsadlar bir hissəsinin qeyd edilməsi yəqin ki, bu firkin səhv olduğunu zənn etməyə imkan verir. Bundan başqa, yadda saxlamaq lazımdır ki, arxa dəlik ətrafında qanaxma və ağrı hissiyyatım qeyd edilməsi yalnız babasil deyil, ondan daha qorxulu olan (məsələn, düz bağırsaq xərçəngi) xəstəliklərin də əlaməti ola bilər.
Babasil ilkin əlamətləri qeyd edilən kimi, xəstəliyin ağırlaşmasının qarşısını vaxtında almaq üçün tez bir zamanda həkimə müraciət etmək lazımdır. İlkin dövrlərdə onları medikamentoz yolla da müalicə etmək mümkündür. Gecikdirilmiş hallarda isə həkimlər cərrahi müdaxiləyə müraciət etməli olurlar.
Babasil risk faktorları
– Xəstəliyə irsi meylliliyin olması;
– Bədən çəkisinin normadan artıq olması;
– Uzun müddət ərzində ayaq üstə və ya oturaq vəziyyətdə işləmək;
– Ağır əşyaların qaldırılması;
– Xroniki qəbizlik;
– Alkoqollu içkilərin xeyli miqdarda qəbul edilməsi;
– Tez-tez kəskin, qıcıqlandırıcı qidaların qəbul edilməsi;
– Təkrar hamiləliklər (xüsusən də uşağın ölçülərinin böyük olması və çoxdöllü hamiləlik zamanı) və s.
Qeyd etmək lazımdır ki, babasil xəstəliyinin profilaktikası, digər bağırsaq xəstəlikləri kimi, dişlər və mədə xəstəliklərinin profilaktikası olmadan aparıla bilməz.
babasil profilaktikası
– Bağırsaqları normal fəaliyyəti üçün daim fiziki gərginlik lazımdır (idmanla məşğul olmaq, uzun müddət ərzində açıq havada gəzmək);
– Əgər işiniz uzun müddət ərzində oturaq haldadırsa (sürücülər, ofis işçiləri və s.), Gün ərzində mümkün qədər tez-tez ayağa qalxmaq, gəzmək, sadə idman hərəkətləri etmək lazımdır. Avtomobilin oturacağı və ya iş yerində oturduğunuz kreslo çox yumşaq olmamalı.
– Nəcis ifraz edilməsinə mütləq nəzarət edərək qəbizliyin olmasına yol verməyin. Babasil inkişaf etməsinin və ya onun kəskinləşməsinin qarşısını almaq üçün tərkibində kifayət qədər sellüloz olan qidaların qəbul edilməsi kimi pəhriz rejiminə əməl etmək lazımdır. Bu, qəbizliyin aradan götürülməsinə, defekasiya aktının güc vermədən baş verməsinə səbəb olur. Meyvə və tərəvəzlər sellüloz ilə zəngin olur. Sellüloz buğda kəpəyində xeyli miqdarda olur ki, bunları da qidaya əlavə etmək olar.
Qəbizliyi olan insanlar üçün ən sadə bir üsulu qeyd etmək olar: 1 çay qaşığı buğda kəpəyinin üzərinə ¼ stəkan ilıq su əlavə edib 10-15 dəqiqə saxladıqdan sonra içmək lazımdır. İlk 2-3 gün ərzində buğda kəpəyindən 1-2 çay qaşığı istifadə etmək, nəticə alınmadığı halda isə gün ərzində qəbul edilən bugda kəpəyinin miqdarını tədricən
5-6 çay qaşığına qədər artırmaq olar. Nəcis ifrazı normallaşdıqdan sonra gün ərzində qəbul edilən bugda kəpəyinin miqdarını tədricən azaldaraq 1-2 çay qaşığına çatdırmaqla uzun müddət ərzində qəbul etmək tövsiyə olunur.

Badamcıq əməliyyatı edilən xəstələrin bir hissəsi eyni gün xəstəxanadan edilərkən, bəziləri bir gecə xəstəxanada qalarlar. Buna həkiminiz qərar verəcək.
Qanama
Bademciğe aid əməliyyat bölgəsi açıq yara şəklində olduğu üçün, əməliyyat sonrası qanamalar ola bilər. Qırmızı təzə qan və ya qanlı qusmalar olduğunda ən qısa zamanda həkiminizə xəbər verin və ya xəstəxanaya gəlin.
Əməliyyat Sonrası Ağrılar
Badamcıq əməliyyatına bağlı açıq yara bölgəsi tam olaraq kapanana qədər, təxminən 2 həftə müddətlə bir miqdar ağrı ola bilər. Ağrıların şiddəti adamdan adama fərqliliklər göstərər. Çoxu adamda sadə ağrı kəsicilər kafi olarkən, bəzi kəslərdə daha sıx və daha güclü ağrı kəsicilər gərəyə bilər. Ağrılar ümumiyyətlə udma zamanı yaranan boğaz ağrılarıdır. Boğaz ağrısı bəzən qulağa vuran ağrılar şəklində ola bilər.
Yeniyetmələrdə ağrılar, uşaqlara nisbətən biraz daha şiddətlidir və daha uzun sürər.
Diyet Məlumatları
Ameliyatınızdan sonra anesteziyanın təsiri tam olaraq keçənə qədər (4 saat) bir şeylər yemək və ya içmək təhlükəlidir. Nə zaman ağızdan qida alacağınızı tibb bacılarının sizə bildirəcək.
Ümumiyyətlə bol su içmək, yumşaq, soyuq və boğazınızı tahriş etməyən qidalar almanız sizin üçün daha yaxşı olacaq.
1.gün: Kiçik miqdarda ancaq tez-tez soyuq çay, şərbət, kompot, süd, dondurma,
2.gün: Bunlara əlavə olaraq otaq istiliyində, qatıq, ayran, pudinq, pudinq,
3-4.Gün: Yumşaq qidalar, kartof püresi, rafadan yumurta, makaron. Miqdarları tədricən artırım,
5.günden etibarən tahriş edici, qərbçi və çox isti olmamaq şərti ilə, həkiminizə məsləhətləşərək pilləli olaraq normal pəhrizinizə keçə bilərsiniz. Təxminən 10 gün müddətlə, ağrı kəsicilər köməyi olmadan, gıdalarınızı tam və rahat yutamayabilirsiniz.
Əməliyyatdan sonrakı ilk 7 gün;
1 – İsti və turşulu məhsullardan qaçının (məs: Portağal və ya limon suyu, kola),
2 – Şokolad və şokoladlı məhsullar yeməyin,
3 – Pipet istifadə etməyin,
4 – Bol maye alın (su, süd və s),
5 – Qırmızı rəngdə qida və içkilərdən qaçının,
6 – Acı və ədviyyatlı qidalardan qaçının,
7 – Yutarken əməliyyat yerini çizebilecek çörək kənarı, çörək kimi sərt və qatı
qidalardan qaçının və yaxşıca çiğnedikten sonra yutunuz.
Danışma
Əməliyyat sonrası danışmanızın bir az genik gəlməsi və səs tonunda kiçik bir
dəyişiklik olması normaldır. Bu, səs tellərinizin zərər gördüyü mənasını verməz.
Atəş
Əməliyyat sonrası atəşinizi 0.5-1 dərəcə yüksəlməsi normaldır. Daha yüksək və ya
uzun davamlı atəş ümumiyyətlə susuz qalmaqdan qaynaqlanar. Bol maye almağınıza baxmayaraq
atəşiniz hələ də yüksək olması bir infeksiya əlaməti ola bilər, həkiminizi axtarın.
Əməliyyat sonrası dövrdə Ediləcəklər
Uşaqlar əməliyyatdan sonra 3 gün evdən çıkmayarak istirahət etməlidir. Uşağınız əməliyyatdan 5-7 gün sonra məktəbinə dönebilecektir, ancaq ən az 10 gün müddətlə proqramlı idman fəaliyyətlərində olmamalıdır.
Yeniyetmələrdə yaxşılaşma müddəti daha uzundur və əməliyyatdan 1 həftə sonra həkimlə edəcəkləri ilk görüşdən əvvəl işə getməməlidir. Əməliyyatı izləyən 2 həftə boyunca idman və yorucu fəaliyyətlərdən uzaq durulmalıdır.
Nəfəs Qoxusu
Boğazda badamcıqların alındığı yerdə ağ, çirkli-boz rəngdə bir zər meydana gələcək. Bu zər təbii yaxşılaşma prosesinin bir hissəsidir, ortalama 2 həftə içində itər. Xüsusilə az maye alan və qeyri-kafi bəslənən insanlarda olmaq üzrə, bəzən nəfəsdə yüngül bir qoxu ortaya çıxa bilər. Kokudaki artımla birlikdə udma çətinliyi və ağrıda bir artım olması vəziyyətində həkiminizi axtarın.

Badamcıqlar ağız içində iki tərəfli olan və lokal funksiya görən müdafiə orqanlarıdır. Vəzifələri ağız yoluyla gələn mikrobları hədəf alan lokal müdafiə hüceyrələri istehsal olan badamcıqlar ölçüləri artdıqda və ya tez iltihaplandıklarında fərqli tapıntılar verərək həyatımızın axışını kabusa çevirə bilər. Tez iltihablanan badamcıqlar böyümə geriliyi, böyrək, ürək, oynaqları təsir edən xroniki xəstəliklərə yol aça biləcəyi kimi, tıxayıcı ölçüyə çatan ancaq iltihablanmağa badamcıqlar isə uşaqlarda yuxuda nəfəs dayanması (yuxu apnesi), xoruldama, ağız qoxusu, agresyon, məktəb müvəffəqiyyətində azalma, böyümə geriliyinə yol aça bilməkdədir

Müalicəsi necə edilər?

Tıxayıcı ölçüyə çatan və buna bağlı olaraq yuxuda nəfəs dayanması (yuxu apnesi), xoruldama, ağız qoxusu, agresyon, məktəb müvəffəqiyyətində azalma, böyümə geriliyi kimi ifadə verən uşaqlarda, ya da 2 il təqib edilən və ildə ən az 5 dəfə badamcıq infeksiyası keçirən uşaqlarda müalicə badamcıqların alınmasıdır.

Badamcıqlar ən erkən nə zaman alına bilər?

Qoruyucu funksiyaları səbəbiylə 4 yaş altında xüsusi vəziyyətlər xaricində badamcıqların alınması uyğun deyil.

Hansı vəziyyətlərdə 4 yaş altında badamcıq əməliyyatı edilər?

• Uşaq il içində ən az 7 dəfə odlu badamcıq infeksiyası keçirirsə,
• Yuxuda nəfəs dayanmasına yol açan tıxayıcı ölçüyə çatan böyük badamcıqları varsa 4 yaş altında badamcıq
əməliyyatı edilə bilər.

Əməliyyat necə aparılır?

Ümumi anesteziya altında edilən əməliyyatda uşaq tamamilə uyutulur, Ağrı ya da acı hiss etməz. Bu əməliyyatın lokal anestezi ilə edilməsi həm xəstənin təhlükəsizliyi, həm də psixoloji təsirləri səbəbiylə uyğun deyil.

Thermal Welding Üsulu nədir?

Son illərdə ən tez-tez istifadə və əməliyyat əsnasında qanama olmadan, badamcıqların çıxarılmasını təmin edən, hər xəstə üçün tək istifadəlik steril ucları olan xüsusi alətlə edilən üsuldur. Ağrının çox az olması, qanama olmaması və tikiş istifadə edilməməsi bu üsulun ən əhəmiyyətli üstünlüklərinin.

Xəstəxanada nə qədər qalınar? Yaxşılaşma müddəti nədir?

Əməliyyat sonrası xəstəxanada təxminən 5 saat qədər qalınar. Sabah edilən əməliyyatlarda günortadan sonra xəstə xəstəxanadan edilir. Əməliyyatdan 1 gün sonra normal gündəlik həyata durmaq lazımdır.

Əməliyyat sonrası qidalanma necə olmalıdır?

Qidalanmaya əməliyyatdan 2 saat sonra başlanır. Yumşaq konsistensiyalı qidalar verilir. Püre, ilıq şorba, tərəvəz yeməkləri, meyvə püresi, pudinq və dondurma seçilən qidalardır. 1 həftə boyunca qidaların daha yumşaq konsistensiyalı olmasına diqqət edilməlidir.

Əməliyyat sonrası qanama olur mu?

Əməliyyat sonrası qanamanın, xüsusilə termal welding ilə edilən əməliyyatlarda görülmə ehtimalı yox deyiləcək qədər azdır.

Badamcıqların alınması bədəndə müdafiə əskikliyi yaradar mı?

Xeyr yaratmaz, boğazda və üst tənəffüs yollarında lokal müdafiə vəzifəsi edən bir çox lenfoid orqan tapılar və bunlar bu vəzifəni öhdəsinə götürür.

Bu əməliyyat üçün ən uyğun zaman nədir?

Badamcıq əməliyyatı il içində hər mövsümdə edilə bilər.

Bahar aylarında insan mübadiləsində ibarət dəyişikliklər özü yorğunluğu da gətirir. Bahar yorğunluğu bir xəstəlik olaraq təyin olunur və tədbir alınması lazımdır. Tədbir alınmazsa bahar yorğunluğu kronikleşebiliyor.
Qışda soyuq günləri yavaş-yavaş yerini baharın sevincinə ılıklığına buraxarkən bir çox adamda halsızlıq, yorğunluq, oynaq ağrıları, yuxu istəyi kimi ortaq şikayətlər müşahidə edilir. Bu şikayətlənmələrin çoxu bahar yorğunluğuna bağlanır.
 Bu yorğunluğa bağlı olaraq ürək və romatizm xəstələrində şikayətlənmələrin artdığını ifadə edir. Bahar yorğunluğu tədbir alınmazsa xroniki yorğunluq sindromuna da çevrilə bilir.
 Havadakı elektrik artır
 Bahar mövsümündə havadakı elektrik yükü artır. Bu yükün ionlar vasitəsilə daşındığı vurğulanır. Müsbət və mənfi dəyərdə iki növ iyondan müsbət olanlar artdıqca bədənə gümrahlıq gətirir. Mənfi yüklü ionların artması isə yorğunluq, halsızlıq və gərginliklər səbəb olar. Havadakı elektrik yükü şəhərlərdə daha çoxdur. Neqliyyat havanı kirletmesi, sənaye tullantıları, yol keşmekeş elektrik yükünü artırar.
Elektrik yükünün sıxlığı, bahar mövsümündə sinir gərginliyini və stressi escalates. Bu vəziyyət, damarlardakı büzülməyə artırır. Damarlardakı daralma mədədə olursa xoraya belə səbəb ola bilir. Mütəxəssislər, bahar mövsümündə tərəvəz və meyvələrin yanında bol sulu qidaları da soframızdan əskik etməməmiz lazım olduğunu söyləyirlər, çünki meteoroloji dəyişikliklər üzündən bədəndəki su nisbətində pozuqluqlar görülə bilir.
 Bahar yorğunluğunun təsirlərindən xilas olmaq mümkün. Əgər şikayətlənmələr davamlılıq almışsa və özünüzü hər zaman halsız və əldən düşmüş hiss edirsinizsə, xroniki yorğunluq ilə üz-üzədir.
 A tipi insanlar namizəd
 Əgər, idarəçi heyətində çalışan məsuliyyəti çox olan birisinizsə, halsızlıq, qırıqlıq, boğaz və baş ağrılarıyla inkişaf edən xroniki yorğunluq sindromu sizin də qapınızı oynaya bilər. Xroniki yorğunluq sindromu olan adam, gözlərinin qarşısında xallar uçduğunu, davamlı baş ağrısı ilə birlikdə sanki kəlbətinlə boynunun sıxıldığı hissinə qapıldığını söyləyər. Oynaq ağrılarından şikayətlənər. Bu kəslərin işdəki konsentrasiyaları pozular. Oynaq ağrıları, ruhi çətinliklər yaxalarından buraxmaz.
Xroniki yorğunluq sindromuna tutulan kəslərin əksəriyyəti etdiyi işdən, iş mühitindən ötəri davamlı duyğularını, çətinliklərini təzyiq altına alır. Bu şəkildə illərcə təzyiq altında qalan duyğular, stress və iş sıxlığı nəticəsində partlama nöqtəsinə gəlir.
Bədbəxtlik yorğunluğu
 Bahar yorğunluğu və xroniki yorğunluq xaricində bir də “bədbəxtlik yorğunluğu” deyilən bir yorğunluq növü var. Özünü davamlı halsız, istəksiz, yorğun hiss bu qrupa girir. Söz mövzusu kəslərin yorğunluq hissləri bədbəxtlikləri arasında əlaqə olduğunu ifadə edilir. Bədbəxtlik yorğunluğu, insanın psixologiyası çox yaxından əlaqədardır. Bu problemdən xilas olmaq üçün əvvəlcə həyatı sevmək, bədbəxtlikləri, frustrations gəlib keçici olduğuna inanmaq lazımdır. Söz mövzusu qrupa girən kəslərdə şikayətlər fiziki bir narahatlıqdan deyil də, psixoloji problemlərdən qaynaqlandığı üçün xəstələrin psixoloji müalicə görməsi lazım.
Xroniki yorğunluqdan qorunun
Xroniki yorğunluğu gerçək səbəbini araşdırın. Əgər problem iş yoğunluğunuz isə iş Tempinizi salın, monotonluq isə həyatınızı renklendirecek məşğuliyyətlər tapın.

* Xroniki yorğunluğa qarşı ən yaxşı dərman tətilə çıxmaqdır. Imkanlarınızı məcbur bir neçə günlük də olsa şəhər xaricinə qaçın.

* Hər gün səhərlər aç qarınına ən az 5 dəqiqə gediş edin. Ancaq bu gedişləri günəşli günlərdə etməyə diqqət gösterin.ı.

* Hər səhər 10-15 dəqiqə aç qarınına gimnastika edin. Amma bədəninizi həddindən artıq yormaqdan da qaçının. Gimnastika edəcəyiniz otağı ciyərlərinizə bol oksigen girməsi üçün bir müddət havalandırma unutmayın.

* Süfrənizdə meyvə və tərəvəzi əskik etməyin. Sevməsinizsə də mövsümün xüsusiyyətini daşıyan meyvə və tərəvəzlərin bütün növlərindən bol miqdarda yeyin.

Tədbirlər
* Baharda bədənin daha çox vitamin və minerallar ehtiyacı olur. Xüsusilə də B və C vitaminləri ilə potasyuma. B və C vitaminləri tərəvəz və meyvələrdə, kalium da pomidor, kartof və Ərikdə bol miqdarda var.
* Gündə 3 litr su üçün. Yemək yeməmişdən və yatmadan əvvəl az-az içərək bədəninizə ehtiyacı olan suyu təmin edin.
* Yuxu ritminə diqqət yetirin. Rahat bir yuxu üçün yatağa girmədən əvvəl gündəlik bütün stress səbəblərinizi ağılınızdan uzaqlaşdırın. Xoşunuza gedən mövzuları düşünün və ya xoşlandığınız bir film seyr edin.
* Spirt istifadə edirsinizsə, mümkün olduğunca azaldın. Çünki yorğunluqdan xilas olmaq üçün spirtə sarılmaq həlli çətin problemləri ortaya çıxara bilər.

Diz oynağınız arxasında içi oynaq mayesi (sinoviyal maye) ilə dolu kistik meydana gəlmədir. Diz içində ödəmə və şişmə sonrası görülər. Diz oynağı içindəki maye artımı ilə, oynaq içi təzyiq artır və diz arxasına doğru sızar.
Ən tez səbəblər:

Menisküs kıkırdağında cırıq
qığırdaq yaralanması
diz artriti
romatoid artrit
Dizdə şişməyə səbəb olan digər xəstəliklər

Penis baş qisimində və cildində şişməyə Balanit deyilir. Ümumiyyətlə sünnət olmamış fərdlərdə pis gigiyenaya bağlı inkişaf edər. Digər Balanit səbəbləri;

Like skleroz və ya reaktiv artrit kimi xəstəliklər
infeksiya
Banyoda sabunun kafi durulanmaması
Sərt və əlverişsiz sabun
nəzarətsiz diabet

Mədə turşusunun, özofagus (yemək borusu) daxili səthindəki hüceyrələri tahriş edərək zərər verməsi vəziyyətidir. Barrett özofagus olanlarda xərçəng riski yüksəkdir, ancaq xərçəngləşmə tez görülməz.

Ağızdan alına bütün qidalar özofagus vasitəsi ilə mədəyə çatır. Özofagusun mədə ilə birləşdiyi bölgədə, mədə məzmununun özofagusa qaçmasını maneə törədən və əzələ toxumasından ibarət olan bir qandal mexanizmi mövcuddur. Bu bölgədəki əzələlər kafi kapanmadığında, mədə içindəki turşu özofagusa kaçr. Bu vəziyyətə gastroözofageal reflü adı verilir. Reflü davamlı bir hal aldığı zaman, mədə turşusu özofagus səthinə zərər verərək Barrett özofagus adı verilən vəziyyətin meydana gəlməsinə səbəb olur.

Vaginanın hər iki yanına yerləşmiş olan Bartholin bezlərinin, şişməsi və içində infeksiyaya bağlı abses meydana gəlməsi vəziyyətidir. Bartholin bezləri, nomal sekresiyalarını bir kanal vasitəsi ilə çölə buraxarlar. Əgər bu kanal hər hansı bir səbəblə tıkanırsa, ifrazat çölə akamaz və bez içində yığılır. Bu vəziyyətə Bartholin kisti adı verilir. Yığılan maye yoluxmuş olaraq abseleştiği hallarda isə Bartholin ABsəsi adını alır. Ümumiyyətlə bir neçə gün içində sürətli bir şəkildə böyüyür. Şiş və isti bir hal alır. Vaginal bölgədə təzyiq yaradır. Xüsusilə gedərkən və oturarkən çox ciddi ağrıya səbəb ola bilər.

Böyrəyi təsir edən və nadir görülən vəziyyətlərin bir arada olduğu sindromdur. Bartter sindromu ilə əlaqəli bilinən 5 gendə problem vardır. Böyrəklərdə Natriumun geri sorulmasını problem vardır. Bartter sindromu olan fərdlərdə sidikdə çox çox natrium itkisi olur. Bu da aldesteron hormonun artımı və böyrəklərin bədəndən çox çox kalium çəkməsinə səbəb olur. Bu sindromdan hipokalamik alkoloz deyilən turşu tarazlığında pozuqluq və sidikdə yüksək kalsium nisbəti da görülər.

Cəmiyyətin böyük bir hissəsində rast gəlinən baş ağrısı şikayəti təəssüf ki, bir çox yerdə hələ qeyri-kafi bir şəkildə tanı alır və müalicə edilir. 1998-ci ildə Türkiyədə Baş ağrısı Epidemiyolojisi Qrupunun etdiyi bir araşdırmaya görə migrenli xəstələrin yüzdə 75.4 ‘inə, gərginlik tipi baş ağrısı olan xəstələrin isə ancaq yüzdə 50ini doğru diaqnoz qoyula bilir. Bu cür baş ağrılarıyla həkimə müraciət sinüzit, boyun kireçlenmesi, yüksək təzyiq kimi gerçək xarici tanı alırlar.

Baş ağrısı müalicəsində yaşanan bu qarışıqlıq üzündən xəstələr həkim həkim gəzirlər. Mövzunun eksperti olan həkimə çatmadan əvvəl bir çox həkimin müayinəsindən keçən və müalicə görən xəstələr ümidsizliyə qapıla bilirlər.

Baş ağrısı xəstəsini ən çox görən həkimlərin başında nevrologiya xaricində, terapiya, göz xəstəlikləri və qulaq burun boğaz mütəxəssisləri gəlir. Beyin cərrahiyəsinin bu şikayətlə gələn xatiri saylı sayda xəstəsi vardır.

Baş ağrılarının səbəbləri

Baş ağrısı bir çox adamı qorxudan bir problem. Ancaq baş ağrılarının yüzdə 10-u şiş qanama damar tıkanıklığı kimi üzvi problemlərdən qaynaqlanır. Baş ağrılarının yüzdə 90ının isə çox dəyişik səbəbləri var.

Gerilim tipi başağrısı: Ağrı, boyun, üz və saçlı dəridəki əzələlərin sıxılması nəticəsində meydana gələr. Əzələlərin sıxılmasına səbəb olan nədir, tam olaraq bilinə. Stress, gərginlik, depressiya, pis duruş-oturuş, boyun oynaqları mənşəli problemlər, çənə oynağı xəstəlikləri səbəb ola biləcəyi kimi beyindəki bəzi biokimyəvi dəyişikliklər də bu ağrıya zəmin hazırlayar. Həddindən artıq qəhvə istehlakı, diş sıxma, gıcırdatma, yuxu apne sindromu, yuxusuzluq ya da depressiyaya bağlı olaraq da baş ağrısı başlaya bilər.

Migren: Səbəbi tam olaraq bilinə. Beyindəki sinir, damarların beyindəki biokimyəvi maddələrin və bəzi ekoloji faktorların migreni rol oynadığını bilirik. Migreni içdən ta da xaricdən gələn bir faktorla beyinin bütününə yayılan elektrik bir fəaliyyət meydana gələr. Bu fəaliyyət nəticəsində beyin damarlarında genişləməyə gətirib çıxaran bəzi biokimyəvi maddələr salınır. Nəticədə zonklayıcı tipdə başağrısı ortaya çıxar. Hava dəyişmələri spirt, qırmızı şərab, şokolad, uzun davamlı aclıq, az ya da uzun davamlı yuxu, parlaq işıqlar migren hücumunu başlada bilər.

Tanı qoyulmadan dərman istifadə etmənin riskləri

Baş ağrısı həkimə məsləhətləşilmədən ən çox dərman istifadə şikayətlərin başında gəlir. Ümumiyyətlə başı ağrıyan adama yaxın ətraflarındakı kəslərin təklif etdiyi dərmanları istifadə edirlər. Halbuki bunun bir çox əhəmiyyətli qorxusu var. Baş ağrısı səbəbiylə tez ağrı kəsici istifadəsi bir müddət sonra ağrı kəsicilərə bağlı bir başağrısının inkişafına gətirib çıxarar. Bu da var olan başağrısının müalicəsini daha da çətinləşdirir. Ayrıca sıx ağrı kəsici istifadəsinə bağlı başqa narahatlıqlar ortaya çıxar.

Müalicədə istifadə edilən üsullar nələr?

Gerilim tipi və migren tedivisinde ən məşhur yanaşma ağrının ortaya çıxmasını maneə törədəcək bir dərmanla müalicə tətbiq. Davamlı ağrı kəsici istifadəsinin önerilmediği ifadə edilir. Çünki bu ağrı kəsicidir bağlı başağrılarının ortaya çıxmasına səbəb olar. Migren hücumu əsnasında təsirli bir ağrı kəsici və bulantısıdır önləyici bir dərman almaq gərəyə bilər. Əvvələ soyuq kompres tətbiq etmək, baş və boyun masajı etdirmək, səssiz və zəif işıqlı bir mühitdə istirahət ağrının aradan qaldırılmasında təsirli ola bilər. Gerilim tipi başağrısı olan kəslərin yuxu nizamına diqqət etməsi, nizamlı idman etməsi, stressli vəziyyətlərlə daha yaxşı başa çıkabilme texnikaları inkişaf etdirməsi məsləhətdir.

Baş ağrısı nə zaman təhlükəli?

Ağrının ani başlaması və dəqiqələr içində ən şiddətli hala gəlməsinin bir beyin qanamasını düşündürebileceğine diqqət çəkilir, günlər həftələr əvvəli başlayan və gedərək şiddətlənən, dözülməz hala gələn ağrılarda da beyin şişi kimi baş line basınıcını artıran xəstəliklər ağla gətirilməlidir. Ağrıya şüur ​​bulanıqlığı, ümumi vəziyyət pozuqluğu ya da yüksək atəşin yoldaşlıq etməsi ağla yenə orqanik səbəbləri yetirməlidir. Bu vəziyyətdə dərhal bir həkimə müraciət edilməlidir.

Baş ağrısı şikayətlənməsi ilə müraciət xəstəni, Acıbadem Baş Ağrısı Polikliniği’nde əvvəlcə xüsusi təhsilə tabe tutulmuş bir tibb bacısı qarşılayır. Tibb bacısı tərəfindən xəstəyə çox təməl bəzi suallar suallara xəstənin ilk etapda hansı bölüm tərəfindən müayinə ediləcəyinə qərar verilir. Qərar verilə faktlarda mütəxəssis həkimlərə danışılıyor.

Nevrologiya, qulaq burun boğaz və göz xəstəliklərinin xaricində digər ixtisas budaqlarından da diaqnoz və müalicədə dəstək alınır. Psixiatriya mütəxəssisləri baş ağrısına səbəb ola biləcək xəstəlikləri qiymətləndirir. Psixoloqlar xüsusi testlərlə xəstənin şəxsiyyət xüsusiyyətlərini təyin edir və xəstənin rahatlatılmasını təmin edəcək texnikaları öyrədir. Diş həkimliyi və çənə cərrahiyyəsi mütəxəssisləri ağrıya səbəb ola biləcək ağız və çənədəki xəstəlikləri araşdırır. Beyin cərrahiyyəsi isə sekonder baş ağrılarıyla maraqlanır. Ağrı mütəxəssisləri müalicəyə müqavimətli ağrılarda sinir Yolu adı verilən üsulları istifadə edir. Fizika müalicə mütəxəssisləri isə fayda görə biləcək xəstələrə fizika müalicə tətbiq edir.

    Turkish Medical Centers © 2012 - 2019 Turkiye Xestexanalari.